Công tác dân vận vùng đồng bào dân tộc thiểu số được tập trung đẩy mạnh

(BKTO) - Sau khi mở rộng ranh giới hành chính thông qua việc sáp nhập với hai tỉnh Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP. Hồ Chí Minh đã sở hữu một không gian phát triển mới cùng đặc trưng văn hóa phong phú, đa dạng hơn. Vì thế, công tác dân tộc và tôn giáo trên địa bàn cũng có nhiều thay đổi. Việc đẩy mạnh tuyên truyền chính sách pháp luật đến với bà con cũng được quan tâm, chú trọng.

Chuyển biến từ diện mạo hành chính mới
Theo số liệu thống kê từ Sở Dân tộc và Tôn giáo Thành phố, khu vực đô thị mở rộng này hiện là nơi định cư của hơn 171.000 hộ gia đình thuộc 53 nhóm dân tộc thiểu số khác nhau. Với trên 509.000 nhân khẩu, cộng đồng này đang cấu thành xấp xỉ 5% quy mô cư dân toàn địa bàn. Trong đó, bốn nhóm cư dân có quy mô lớn nhất và duy trì các địa bàn sinh sống tập trung là người Hoa, Khmer, Chăm và Chơ Ro. Mỗi cộng đồng sở hữu những nét di sản riêng biệt, tạo nên bức tranh văn hóa đa sắc cho trung tâm kinh tế này.

Sự thay đổi về địa giới hành chính - đi kèm việc gia tăng dân số và xuất hiện thêm các vùng ngoại ô, khu vực nông thôn chiều sâu - đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc cải tiến các phương thức tiếp cận quần chúng. Để thích ứng với thực tế cư dân sinh sống đan xen, chính quyền Thành phố đang hướng tới mục tiêu đồng bộ hóa các giải pháp hỗ trợ, đảm bảo mọi người dân đều được thụ hưởng công bằng về phúc lợi kinh tế, giáo dục, cũng như các giá trị văn hóa và tinh thần. Việc tối ưu hóa các hoạt động này không chỉ giúp củng cố khối đại đoàn kết, tạo sự đồng thuận trong nhân dân mà còn là bệ đỡ vững chắc cho an ninh, quốc phòng và tăng trưởng kinh tế địa phương.

Định hướng chiến lược và hành động cụ thể
Ngay trong giai đoạn đầu năm 2026, UBND TP. Hồ Chí Minh đã cụ thể hóa các chỉ đạo của Ban Bí thư (Kết luận số 236-KL/TW ngày 15/01/2026) và Ban Thường vụ Thành ủy (Kế hoạch số 69-KH/TU ngày 08/5/2026) nhằm tiếp tục hiện thực hóa Chỉ thị số 49-CT/TW về đổi mới công tác vận động quần chúng vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Kế hoạch này đặt trọng tâm vào việc nâng cao nhận thức và trách nhiệm của đội ngũ công chức, viên chức từ cấp thành phố đến các cơ sở quản lý. Đây được coi là giải pháp mang tính dài hạn nhằm củng cố niềm tin của người dân vào hệ thống chính trị. Lãnh đạo chính quyền nhấn mạnh, các hoạt động cần dịch chuyển mạnh mẽ về cơ sở, tôn trọng vai trò chủ thể của người dân và gắn liền với các chương trình dân sinh, bảo tồn văn hóa. Đồng thời, cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các bên cũng giúp ngăn chặn hiệu quả những âm mưu lợi dụng vấn đề nhân chủng, tín ngưỡng để gây rối trật tự an toàn xã hội.

Bám sát lộ trình này, từ đầu năm đến nay, chính quyền các xã, phường và các đặc khu trực thuộc đã chủ động lồng ghép các đề án phát triển kinh tế với chính sách dân tộc theo phương châm mở rộng quyền làm chủ: "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng". Các buổi đối thoại trực tiếp với người dân được tăng cường nhằm giải quyết nhanh các vướng mắc từ cơ sở.

Phân định trách nhiệm rõ ràng cho các cơ quan chuyên trách
Để nâng cao tính thực tiễn, lãnh đạo Thành phố đã giao chỉ tiêu và nhiệm vụ cụ thể cho từng sở, ngành nhằm hiện thực hóa Chiến lược công tác dân tộc giai đoạn 2021-2030 (tầm nhìn 2045) và Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2035.

Liên quan đến các chức năng, nhiệm vụ của mình, Sở Dân tộc và Tôn giáo được giao tập trung tham mưu các chính sách đặc thù nhằm nâng cao chất lượng sống cho đồng bào; thúc đẩy quyền bình đẳng và tự do tín ngưỡng; đồng thời khẳng định vai trò là đơn vị đồng hành, kiến tạo không gian phát triển công bằng để các cộng đồng tự tin hòa nhập vào dòng chảy chung của Thành phố.

Đối với công tác của Sở Nội vụ, cần thiết lập các đề án tuyển dụng, quy hoạch, bồi dưỡng và sử dụng hợp lý nhóm nhân lực là người dân tộc thiểu số giai đoạn 2022-2030, trong đó ưu tiên phát triển nguồn cán bộ nữ và cán bộ tại chỗ.

Đối với lĩnh vực Khoa học và Công nghệ, Sở này phải chịu trách nhiệm hoàn thiện, kết nối hệ thống dữ liệu số phục vụ quản lý nhà nước; phổ cập năng lực công nghệ số cho cả đội ngũ cán bộ lẫn người dân vùng đồng bào.

Liên quan đến công tác Giáo dục và Đào tạo, Sở được giao nhiệm vụ cơ cấu lại hệ thống trường lớp nhằm bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục của học sinh thiểu số; vận hành tốt các quỹ khuyến học, khuyến tài và lồng ghép việc giảng dạy truyền thống lịch sử các dân tộc vào chương trình chính khóa.

Trong lĩnh vực Văn hóa và Thể thao, Sở này cần tập trung huy động nguồn lực đầu tư các thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở; đồng thời đẩy mạnh các hoạt động sưu tầm, phục dựng và bảo tồn các giá trị di sản vật thể, phi vật thể độc đáo của các dân tộc trên địa bàn.

Việc gắn chặt các giải pháp vận động với cải cách thủ tục hành chính, xây dựng mô hình chính quyền thân thiện sẽ là chìa khóa để TP. Hồ Chí Minh ngăn ngừa triệt để các nguy cơ phát sinh điểm nóng an ninh, đảm bảo môi trường phát triển bền vững.

TP.HCM lan tỏa chính sách hỗ trợ đến cộng đồng các dân tộc thiểu số

Hệ thống chính quyền cơ sở tại TP. Hồ Chí Minh đang đồng loạt đẩy mạnh các chiến dịch truyền thông nhằm đưa các chính sách ưu đãi, hỗ trợ sinh kế và giáo dục đến tận tay người dân thuộc 53 cộng đồng dân tộc thiểu số đang cư trú trên địa bàn mở rộng.

Nhằm đảm bảo hơn 509.000 đồng bào (chiếm khoảng 5% cư dân toàn thành phố, đặc biệt là các cộng đồng người Hoa, Khmer, Chăm và Chơ Ro) nắm bắt kịp thời các quyền lợi được thụ hưởng, các cơ quan chức năng đã đổi mới toàn diện phương thức tiếp cận. Thay vì chỉ phổ biến bằng văn bản hành chính, các xã, phường và đặc khu đã tổ chức các buổi đối thoại trực tiếp ngay tại địa bàn dân cư, lồng ghép tiếng bản địa và ứng dụng nền tảng số để tối ưu hóa hiệu quả truyền thông.

Nội dung trọng tâm của chiến dịch tập trung vào việc hướng dẫn bà con tiếp cận các nguồn vốn vay phát triển kinh tế thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2030, các chế độ miễn giảm học phí, quỹ khuyến học của ngành giáo dục, cũng như các dự án bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể độc đáo tại địa phương. Sự chủ động này không chỉ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống, tạo sự bình đẳng trong phát triển mà còn củng cố niềm tin vững chắc của đồng bào đối với các chính sách an sinh xã hội của Nhà nước./.