Đắk Lắk khơi thông nguồn lực, tạo đà cho 3 chương trình mục tiêu quốc gia

(BKTO) - Đắk Lắk đang hoàn thiện cơ chế, kiện toàn bộ máy, huy động nguồn lực triển khai 3 chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) giai đoạn 2026-2030. Thách thức lớn nhất là phân bổ nguồn lực đúng trọng tâm, tạo chuyển biến thực chất trong giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa.

Chủ động ban hành văn bản, kiện toàn bộ máy chỉ đạo

Theo Báo cáo số 931/BC-SNNMT ngày 14/10/2026 của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk về kết quả thực hiện các Chương trình MTQG trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, căn cứ Nghị quyết số 257/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2035, UBND tỉnh đã chủ động ban hành hệ thống văn bản nền tảng để quản lý, chỉ đạo và triển khai các Chương trình MTQG trên địa bàn, bảo đảm tính liên tục, gồm: 

Nghị quyết số 18/2026/NQ-HĐND ngày 07/8/2026 của HĐND tỉnh quy định vốn đối ứng từ ngân sách địa phương và nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn ngân sách nhà nước thực hiện Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới, Giảm nghèo bền vững và Phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk; Quyết định số 102/2026//QĐ-UBND ngày 15/9/2026 của UBND tỉnh ban hành Bộ tiêu chí xã nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030 trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk; 

Quyết định số 1208/QĐ-UBND ngày 16/4/2026 của UBND tỉnh về việc phê duyệt danh sách xã nhóm 1, xã nhóm 2, xã nhóm 3 thực hiện Bộ tiêu chí về nông thôn mới trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, giai đoạn 2026-2030; Quyết định số 1795/QĐ-UBND ngày 10/6/2026 của UBND tỉnh ban hành Kế hoạch thực hiện Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035 (Giai đoạn I: Từ năm 2026 đến năm 2030) trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk.

Quyết định số 1815/QĐ-UBND ngày 11/6/2026 của UBND tỉnh về việc thành lập Ban Chỉ đạo các chương trình MTQG tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2026-2030 nhằm thống nhất công tác chỉ đạo, điều hành từ cấp tỉnh đến cơ sở; Quyết định số 1697/QĐ-UBND ngày 02/6/2026 của UBND tỉnh về việc ban hành Kế hoạch về thực hiện mục tiêu giảm nghèo năm 2026 trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk; 

Quyết định số 2538/QĐ-UBND ngày 14/8/2026 của UBND tỉnh phê duyệt Kế hoạch triển khai thực hiện Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) giai đoạn 2026 - 2030 và năm 2026 trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk; Quyết định số 3141/QĐ-UBND ngày 29/9/2026 của UBNBD tỉnh Phê duyệt Kế hoạch thực hiện xây dựng nông thôn mới năm 2026 trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk.

“Tỉnh Đắk Lắk vẫn đang tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách đặc thù của địa phương, lồng ghép nguồn vốn, huy động nguồn lực xã hội hóa để triển khai thực hiện Chương trình” - báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk nêu rõ.

Song song đó, tỉnh Đắk Lắk đã ban hành Quyết định số 1815/QĐ-UBND ngày 11/6/2026 thành lập Ban Chỉ đạo các chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2026-2030 nhằm thống nhất công tác chỉ đạo, điều hành từ cấp tỉnh đến cơ sở.

Sau khi Quốc hội ban hành Nghị quyết số 46/2026/QH16 ngày 24/8/2026 Phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình MTQG phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035, UBND tỉnh Đắk Lắk đã chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường đang khẩn trương hoàn thiện hồ sơ kiện toàn Ban Chỉ đạo Chương trình MTQG phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi theo quy định theo Quyết định số 1966/QĐ-TTg ngày 12/10/2026 của Thủ tướng chính phủ.

“Tỉnh Đắk Lắk quán triệt sâu sắc nguyên tắc phân cấp, phân quyền triệt để cho cấp xã trực tiếp tổ chức thực hiện; tăng cường hướng dẫn, kiểm tra chuyên môn bảo đảm bộ máy tinh gọn, không phát sinh đầu mối” - báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk nhấn mạnh.

Hơn 6.221 tỷ đồng cho các chương trình mục tiêu quốc gia

Cũng theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk, tổng số vốn đầu tư phát triển điều chỉnh kéo dài sang năm 2026 của cả 3 Chương trình MTQG trên địa bàn tỉnh hơn 66,57 tỷ đồng, trong đó, ngân sách trung ương là 46,5 tỷ đồng, ngân sách tỉnh là 20,07 tỷ đồng. Hiện các đơn vị, địa phương đang khẩn trương triển khai thực hiện, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn theo mục tiêu đề ra.

Sở Nông nghiệp và Môi trường Đắk Lắk đã phối hợp đề xuất gửi Sở Tài chính tổng hợp trình UBND tỉnh, HĐND tỉnh phương án phân bổ nguồn vốn thực hiện các Chương trình MTQG giai đoạn 2026 - 2030 và năm 2026 cụ thể như sau:

Vốn đầu tư phát triển: Giai đoạn 2026 - 2030 là 4.456,32 tỷ đồng, trong đó, ngân sách trung ương 2.532 tỷ đồng, ngân sách tỉnh 1.924,32 tỷ đồng. Năm 2026 là 473,69 tỷ đồng, trong đó, ngân sách trung ương 269,14 tỷ đồng, ngân sách tỉnh 204,55 tỷ đồng.

Đối với vốn sự nghiệp: Giai đoạn 2026 - 2030 là 1.764,77 tỷ đồng, trong đó, ngân sách trung ương 1.002,71 tỷ đồng, ngân sách tỉnh 762,06 tỷ đồng. Năm 2026 là 176,75 tỷ đồng, trong đó, ngân sách trung ương 100,42 tỷ đồng, ngân sách tỉnh 76,33 tỷ đồng.

Về kết quả thực hiện các chỉ tiêu chủ yếu, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk cho hay, đối với Chương trình xây dựng nông thôn mới, tỉnh đã triển khai rà soát theo Bộ tiêu chí xã nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 (Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg ngày 29/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ) trên địa bàn 88 xã. Mức đạt bình quân toàn tỉnh là 2,43 tiêu chí/xã, trong đó: 16 xã đạt từ 5 - 9 tiêu chí, 72 xã đạt dưới 5 tiêu chí; hiện chưa có xã đạt chuẩn nông thôn mới theo bộ tiêu chí mới.

Toàn tỉnh Đắk Lắk hiện có 783 sản phẩm OCOP được công nhận thuộc 383 chủ thể, gồm 96 doanh nghiệp, 77 hợp tác xã, 01 Tổ hợp tác, 209 hộ kinh doanh.

Về thực trạng nghèo đa chiều (đến hết 2025): Tổng số hộ nghèo toàn tỉnh Đắk Lắk là 34.411 hộ (tỷ lệ 4,13%), trong đó hộ nghèo dân tộc thiểu số là 22.717 hộ (chiếm tỷ lệ lớn 12,44% trong tổng số hộ dân tộc thiểu số).

Đối với Chương trình phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi: Tỉnh tiếp tục được triển khai, tập trung giải quyết các vấn đề cấp thiết như xóa đói giảm nghèo, nâng cao thu nhập, tạo việc làm, cải thiện hạ tầng y tế, giáo dục và bảo tồn văn hóa truyền thống, góp phần làm thay đổi rõ rệt diện mạo nông thôn miền núi.

“Tỉnh Đắk Lắk đã chủ động, quyết liệt trong công tác thể chế hóa, kịp thời ban hành hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và kế hoạch điều hành làm cơ sở triển khai Chương trình. Công tác rà soát hiện trạng nông thôn mới, chuẩn nghèo đa chiều được cập nhật đầy đủ để chuẩn bị chuyển sang giai đoạn tổ chức thực hiện thực chất” - báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk khẳng định.

Bên cạnh kết quả đã đạt được, Báo cáo cũng chỉ rõ, việc thực hiện các Chương trình MTQG trên địa bàn còn gặp một số khó khăn, vướng mắc: Đắk Lắk có tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số cao (chiếm khoảng 23,92% dân số), tỷ lệ hộ nghèo dân tộc thiểu số chiếm tới 66,02% trong tổng số hộ nghèo toàn tỉnh. Đồng bào chủ yếu cư trú tại vùng sâu, vùng xa, có mức độ thiếu hụt lớn về 06 chiều dịch vụ xã hội cơ bản (việc làm, y tế, nhà ở, giáo dục, nước sạch - vệ sinh, tiếp cận thông tin), tạo áp lực nghèo đa chiều rất lớn.

Bên cạnh đó, áp lực từ Bộ tiêu chí nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 (Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg) yêu cầu rất cao về tính bền vững, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi số. Do địa bàn rộng, hạ tầng vùng sâu còn mỏng, việc huy động nguồn lực xã hội hóa tại các xã nhóm 3 (đặc biệt khó khăn) cực kỳ hạn chế. Việc đạt tiêu chí thu nhập (3.1) và nghèo đa chiều (6.1) gặp thách thức rất lớn./.