Đồng Nai tăng cường đối thoại, bảo đảm quyền lợi người lao động

(BKTO) - Trong bối cảnh thị trường lao động còn tiềm ẩn nhiều biến động, việc bảo đảm quyền lợi an sinh cho người lao động không chỉ dừng ở chính sách trên giấy mà cần được thực hiện, giám sát ngay từ cơ sở. Tại Đồng Nai, yêu cầu tăng cường đối thoại, thương lượng, công khai chính sách và phối hợp liên ngành đang được đặt ra nhằm bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người lao động, trong đó có các chế độ bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), đặc biệt là bảo hiểm thất nghiệp (BHTN).

Đối thoại từ cơ sở để chính sách bảo hiểm thất nghiệp đến đúng người lao động

BHTN là một bộ phận quan trọng trong hệ thống an sinh, góp phần hỗ trợ người lao động khi mất việc, đồng thời tạo điều kiện để họ sớm quay trở lại thị trường lao động. Vì vậy, việc bảo đảm người lao động được tham gia đầy đủ, được thực hiện đúng chế độ BHTN có ý nghĩa thiết thực, nhất là tại địa bàn có đông công nhân, người lao động như Đồng Nai. 

Theo định hướng của Liên đoàn Lao động thành phố Đồng Nai, các cấp Công đoàn cần chủ động nắm tình hình việc làm, tiền lương, BHXH, BHYT, BHTN, an toàn vệ sinh lao động và an ninh công nhân; đồng thời kịp thời hỗ trợ công đoàn cơ sở nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của đoàn viên, người lao động.

Trong đó, đối thoại tại nơi làm việc được xác định là một trong những giải pháp quan trọng để phát hiện và xử lý sớm những vấn đề phát sinh. Khi người lao động có thắc mắc về việc tham gia BHTN, quá trình đóng, hưởng hoặc những quyền lợi liên quan, việc được phản ánh trực tiếp và giải đáp kịp thời sẽ giúp hạn chế tình trạng khiếu nại, tranh chấp kéo dài.

Cùng với đối thoại, công đoàn cơ sở được yêu cầu tăng cường giám sát việc thực hiện chế độ, chính sách; đề nghị doanh nghiệp công khai, minh bạch các nội dung liên quan trực tiếp đến người lao động, trong đó có tiền lương, tiền thưởng, thời giờ làm việc, nghỉ ngơi, an toàn vệ sinh lao động, BHXH, BHYT và BHTN.

Đây là yêu cầu có ý nghĩa đặc biệt đối với BHTN, bởi quyền lợi của người lao động gắn trực tiếp với quá trình tham gia và đóng bảo hiểm. Nếu việc tham gia không đầy đủ, chậm đóng hoặc thực hiện không đúng quy định, quyền lợi an sinh của người lao động có thể bị ảnh hưởng khi quan hệ lao động chấm dứt.

Bởi vậy, giám sát BHTN cần được thực hiện không chỉ khi phát sinh vụ việc mà phải trở thành công việc thường xuyên tại doanh nghiệp. Khi phát hiện hành vi vi phạm pháp luật về lao động, công đoàn, BHXH hoặc an toàn vệ sinh lao động ảnh hưởng đến quyền lợi người lao động, tổ chức Công đoàn có trách nhiệm đề xuất thanh tra, kiểm tra, giám sát để kịp thời xử lý.

Cùng với đó, các cấp Công đoàn được yêu cầu tổ chức những hình thức đối thoại linh hoạt để người lao động trực tiếp phản ánh các vấn đề về việc làm, thu nhập, điều kiện làm việc và an sinh xã hội. Tinh thần “lắng nghe đoàn viên, người lao động nói” giúp những chính sách như BHXH, BHYT, BHTN được nhìn nhận không chỉ trên hồ sơ, dữ liệu mà từ chính quyền lợi thực tế của người lao động.

Phân công rõ trách nhiệm, tăng sức mạnh thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp

Để chính sách BHXH, BHYT, BHTN được triển khai đồng bộ, Đồng Nai đang tăng cường cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị. Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách BHXH, BHYT, BHTN thành phố Đồng Nai đã được kiện toàn theo Quyết định số 1593/QĐ-UBND ngày 16/7/2026 với yêu cầu phân công cụ thể nhiệm vụ cho từng thành viên.

Việc phân công không chỉ nhằm hoàn thành các chỉ tiêu về người tham gia mà còn hướng tới xử lý những vấn đề liên ngành phát sinh trong thực tiễn, trong đó có tình trạng chậm đóng và việc bảo vệ quyền lợi người lao động.

Theo Quy chế hoạt động và Thông báo phân công nhiệm vụ, BHXH thành phố giữ vai trò Cơ quan Thường trực, có trách nhiệm phối hợp xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện các chỉ tiêu; tổng hợp kết quả và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách.

Đối với BHTN, vai trò đầu mối này càng quan trọng khi việc thực hiện chính sách liên quan trực tiếp đến doanh nghiệp, người lao động và nhiều cơ quan quản lý khác nhau. Theo đó, BHXH thành phố được giao theo dõi tình hình chậm đóng, tổ chức tuyên truyền, đối thoại, phối hợp kiểm tra và tổng hợp những khó khăn, vướng mắc để đề xuất giải pháp tháo gỡ.

Cùng tham gia vào cơ chế phối hợp là nhiều ngành, đơn vị. Ngành Nội vụ phối hợp tham mưu chỉ tiêu phát triển người tham gia và kiểm tra việc thực hiện pháp luật; cơ quan thuế phối hợp kết nối, chia sẻ dữ liệu doanh nghiệp; Công an thành phố phối hợp phòng, chống vi phạm pháp luật, đồng thời khai thác dữ liệu dân cư phục vụ rà soát, xác thực người tham gia.

Viện Kiểm sát, Tòa án và Công đoàn cùng tham gia bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động và xử lý các hành vi vi phạm về BHXH, BHYT, BHTN. Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể, Bưu điện, ngân hàng và các tổ chức liên quan cũng được huy động trong tuyên truyền, vận động, giám sát, phát triển người tham gia và thúc đẩy chi trả an sinh không dùng tiền mặt.

Quy mô người tham gia cho thấy yêu cầu phối hợp này có ý nghĩa lớn đối với công tác bảo đảm an sinh trên địa bàn. Đến cuối tháng 8/2026, toàn thành phố có trên 4,2 triệu người tham gia BHXH, BHYT, BHTN; trong đó có 4,1 triệu người tham gia BHYT, tương ứng 93,4% dân số; BHXH bắt buộc đạt 1,12 triệu người và BHXH tự nguyện đạt 74,5 ngàn người.

Từ kiện toàn tổ chức, ban hành quy chế đến phân công rõ trách nhiệm, Đồng Nai đang từng bước chuyển yêu cầu “phối hợp” thành trách nhiệm cụ thể của từng cơ quan, đơn vị. Với BHTN, điều này không chỉ nhằm mở rộng diện bao phủ mà còn hướng đến việc bảo đảm người lao động được tham gia đầy đủ, quyền lợi được thực hiện đúng và những vướng mắc được phát hiện, xử lý sớm.

Khi đối thoại được tăng cường từ cơ sở, doanh nghiệp minh bạch hơn về chính sách, Công đoàn thực hiện tốt vai trò giám sát và các cơ quan chức năng phối hợp chặt chẽ, “lưới an sinh” cho người lao động sẽ được củng cố. Đây cũng là nền tảng để xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, bảo đảm chính sách BHTN thực sự trở thành điểm tựa của người lao động khi gặp khó khăn về việc làm và thu nhập./.