Hà Nội: "Điểm sáng" trong nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động giám sát

(BKTO) - Đánh giá cao những kết quả tích cực trong công tác giám sát của Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND thành phố Hà Nội, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh đề nghị Thành phố cần tiếp tục chuẩn hóa cơ chế giám sát phân tầng, liên thông, đồng thời siết chặt trách nhiệm của người đứng đầu trong thực hiện kiến nghị giám sát…

Sáng 10/9, tại Trụ sở Thành ủy Hà Nội, Đoàn khảo sát số 2 của Ban Chỉ đạo Đề án về khảo sát để xây dựng Đề án trình Bộ Chính trị về “Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động giám sát của Quốc hội, của HĐND" (thuộc Đảng ủy Quốc hội), do Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh làm Trưởng đoàn - đã làm việc với Thành ủy, Đoàn đại biểu Quốc hội, HĐND, UBND thành phố Hà Nội và một số cơ quan liên quan.

Chất lượng giám sát chuyển từ quy trình sang hiệu quả thực tế, truy trách nhiệm đến cùng

Báo cáo tại cuộc làm việc, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Hà Nội Trần Thế Cương cho biết, thời gian qua, sự lãnh đạo của Thành ủy Hà Nội đối với hoạt động dân cử ngày càng đồng bộ, thực chất, tôn trọng và phát huy vai trò chủ động của HĐND. Chất lượng giám sát chuyển từ quy trình sang hiệu quả thực tế, truy vết trách nhiệm đến cùng.

Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội đã ban hành Đề án số 14-ĐA/TU ngày 22/7/2026 về "Nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND các cấp thành phố Hà Nội giai đoạn 2026-2031 và những năm tiếp theo". Đề án kế thừa kết quả đạt được, định hướng dài hạn công tác giám sát gắn với cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô năm 2026; đồng thời chỉ đạo thí điểm mô hình Đảng bộ HĐND thành phố trực thuộc Thành ủy nhằm tăng cường lãnh đạo trực tiếp, toàn diện, tinh gọn bộ máy Đảng trong cơ quan dân cử.

Thành ủy Hà Nội đề nghị nghiên cứu ban hành Chỉ thị tăng cường lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động giám sát của cơ quan dân cử trong tình hình mới; sớm hướng dẫn thống nhất mô hình Đảng bộ HĐND trực thuộc cấp ủy cấp tỉnh trên cơ sở tổng kết thí điểm tại Hà Nội và một số địa phương.

Đồng thời, Thành ủy Hà Nội kiến nghị đưa vào Dự thảo Chỉ thị của Trung ương các nguyên tắc cốt lõi: Phân tầng hợp lý giám sát giữa cấp tỉnh, cấp xã; thiết lập cơ chế chia sẻ thông tin liên thông giữa kiểm tra Đảng với thanh tra, kiểm toán, giám sát dân cử; đồng bộ điều kiện về con người, bộ máy giúp việc chuyên sâu và dữ liệu số phục vụ kiểm soát quyền lực hiệu quả.

Tại cuộc làm việc, đại diện Đoàn đại biểu Quốc hội, UBND thành phố, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, Viện Kiểm sát, Tòa án nhân dân thành phố và một số xã, phường đã báo cáo về một số nội dung liên quan đến công tác lãnh đạo, chỉ đạo đối với hoạt động giám sát; kết quả tổ chức thực hiện hoạt động giám sát của HĐND...

Trên cơ sở báo cáo của các đại biểu, thành viên Đoàn khảo sát đã trao đổi, đề nghị làm rõ một số nội dung liên quan đến nâng cao hiệu quả lãnh đạo của cấp ủy trong hoạt động giám sát của HĐND.

Giám sát của HĐND gắn với giám sát của Đảng, thanh tra, kiểm toán

Tiếp thu ý kiến đại biểu tại cuộc làm việc, Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà cho biết, thời gian qua, hoạt động giám sát được thực hiện quyết liệt với sự chỉ đạo của Ban Thường vụ, Thường trực Thành ủy. Các cơ quan dân cử, cơ quan quản lý nhà nước và địa phương cùng tập trung giải quyết những kiến nghị, tồn tại được phát hiện qua giám sát.

Theo đó, hoạt động giám sát của HĐND được triển khai theo hướng có trọng tâm, đi đến cùng vấn đề, thể hiện rõ nét trong việc giải quyết kiến nghị cử tri, với tỷ lệ hơn 90% kiến nghị được trả lời đúng vấn đề, có hướng giải quyết.

Cùng với đó, Hà Nội từng bước hình thành cơ chế kiểm soát quyền lực đồng bộ, liên thông. Hoạt động giám sát của HĐND được gắn với giám sát của Đảng, thanh tra, kiểm toán và MTTQ; tăng cường trao đổi, chia sẻ thông tin, kết quả giám sát để hạn chế chồng chéo, tránh bỏ sót và không để hình thành khoảng trống trong kiểm soát quyền lực.

Qua thực tiễn hoạt động cho thấy, Chủ tịch HDDND Thành phố khẳng định, hiệu lực giám sát của HĐND và Đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố không chỉ phụ thuộc vào sự chủ động của các cơ quan mà còn rất cần vai trò lãnh đạo của Đảng, trước hết là định hướng để hoạt động giám sát được toàn diện, nhiều chiều. Quan trọng hơn, kết quả sau giám sát phải được cấp ủy quan tâm, đồng hành và có định hướng xử lý phù hợp.

Chủ tịch HĐND thành phố kiến nghị cần luật hóa trách nhiệm tài chính, trách nhiệm giải trình, thời hạn giải quyết và chế tài xử lý nghiêm đối với việc chậm thực hiện kết luận sau giám sát.

Sớm chuẩn hóa cơ chế giám sát trên phạm vi toàn Thành phố

Kết luận cuộc làm việc, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh nhấn mạnh, kết quả công tác giám sát của Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND thành phố Hà Nội là điểm sáng, tiêu biểu cho hệ thống cơ quan dân cử của cả nước với nhiều đổi mới mang tính đột phá.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Thành phố tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo, định hướng của Đảng với các nội dung giám sát lớn, quan trọng. Ban Thường vụ Thành ủy cần định kỳ nghe HĐND thành phố báo cáo kết quả các chuyên đề giám sát lớn, phức tạp, những vấn đề nổi cộm qua giám sát nhưng chậm chuyển biến trong thực tế, có nguy cơ tiềm ẩn rủi ro vượt thẩm quyền hoặc cần tập trung lãnh đạo giải quyết.

Trên cơ sở đó, Thành ủy chỉ đạo Đảng ủy, UBND Thành phố, các cấp ủy, tổ chức đảng và cơ quan liên quan xây dựng kế hoạch khắc phục, xác định rõ trách nhiệm, tiến độ và kết quả.

Cần gắn trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị trong thực hiện kết luận, kiến nghị giám sát với đánh giá xếp loại quy hoạch, bổ nhiệm, điều động, khen thưởng và xem xét trách nhiệm cán bộ, khắc phục tình trạng tiếp thu hình thức nhưng chậm chuyển biến trong thực tế - Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý.

Trưởng đoàn khảo sát cũng đề nghị Đảng ủy HĐND Thành phố sớm chuẩn hóa cơ chế giám sát trên phạm vi toàn Thành phố; hoàn thiện cơ chế giám sát phân tầng, liên thông giữa Thành phố và 126 xã, phường; xây dựng hệ thống dữ liệu phục vụ giám sát thực chất và có khả năng liên thông.

Đảng ủy, UBND Thành phố, Đảng ủy MTTQ Việt Nam Thành phố tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện hiệu quả Quy chế phối hợp công tác với Đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố, nhất là trong hoạt động giám sát, bảo đảm các kiến nghị, kết luận sau giám sát của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội trên địa bàn thành phố phải được thực hiện và chuyển biến tốt hơn trước khi giám sát.