Hà Nội phát động thực hiện 10 mô hình xây dựng người thanh lịch, văn minh

(BKTO) - Sáng 21/10, tại Trung tâm Hoạt động Văn hóa khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) Hà Nội tổ chức Hội nghị phát động triển khai thực hiện Quy tắc ứng xử, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh năm 2026, hướng tới tạo chuyển biến thực chất trong nhận thức và hành động, đưa các chuẩn mực ứng xử trở thành nếp sống thường ngày.

126 xã, phường hưởng ứng xây dựng nếp sống văn minh

Phát biểu tại Hội nghị, Giám đốc Sở VHTTDL Hà Nội Phạm Tuấn Long cho biết, sau gần 10 năm triển khai Quy tắc ứng xử, nhiều chuyển biến tích cực đã được ghi nhận, song kết quả vẫn chưa đáp ứng yêu cầu đặt ra. Vì vậy, điều quan trọng hiện nay không chỉ là tuyên truyền về chuẩn mực mà phải đưa chuẩn mực vào hành động; không chỉ dừng ở phát động mà phải tạo chuyển biến thực chất, bền vững.

Theo đó, năm 2026, TP. Hà Nội tập trung triển khai 10 mô hình gắn với đời sống hằng ngày, gồm: Tuyến phố, khu dân cư văn minh Sáng - Xanh - Sạch - Đẹp; Công sở văn hóa - kỷ cương - trách nhiệm - tận tình - thân thiện; Trường học thân thiện - nói lời hay, làm việc tốt - cảnh quan đẹp; Thiết chế văn hóa - thể thao thân thiện - kết nối văn hóa cộng đồng; Gia đình văn hóa - Dòng họ văn minh - Khu dân cư nghĩa tình; Di tích, lễ hội văn minh - an toàn - hiện đại; Thư viện mở - không gian đọc thanh lịch; Người Hà Nội ứng xử đẹp trên không gian mạng; Chợ văn minh - tiểu thương thân thiện; Công dân xanh - hội nhập - thanh lịch, văn minh.

Điểm mới là mỗi mô hình đều có bộ tiêu chí và thang điểm riêng, xác định rõ nhiệm vụ, kết quả cần đạt và minh chứng cụ thể. Đây là công cụ để đánh giá khách quan, chú trọng hiệu quả thực tế và sự hài lòng của người dân, tránh chạy theo thành tích.

Đến nay, 126/126 xã, phường trên địa bàn Thành phố đã ban hành kế hoạch và đăng ký mô hình phù hợp. Văn phòng Hội đồng nhân dân Thành phố cùng 9 sở, ngành cũng đăng ký mô hình thực hiện Quy tắc ứng xử. Kết quả này cho thấy sự hưởng ứng rộng khắp, tạo nền tảng đưa các chuẩn mực ứng xử vào từng không gian của đời sống.

Đối với các cơ quan, đơn vị, việc đăng ký mô hình “Công sở văn hóa - kỷ cương - trách nhiệm - tận tình - thân thiện” hướng tới xây dựng môi trường làm việc văn minh, chuyên nghiệp, gắn văn hóa ứng xử với cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân.

Đưa chuẩn mực ứng xử vào hành động thiết thực

Để việc thực hiện Quy tắc ứng xử đạt hiệu quả, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội đề nghị các cơ quan, đơn vị, địa phương tập trung vào 5 nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, đề cao trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. 

Thứ hai, tổ chức thực hiện các mô hình đã đăng ký bằng nhiệm vụ cụ thể, phân công rõ người, rõ việc, rõ tiến độ và rõ kết quả. Kiên quyết tránh hình thức, làm theo phong trào hoặc chỉ chú trọng hồ sơ. Phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và Nhân dân trong tham gia, giám sát và duy trì mô hình. 

Thứ ba, đổi mới tuyên truyền theo hướng gần gũi, thuyết phục, lấy hành động đẹp, câu chuyện thật và cách làm hiệu quả làm trung tâm. Tôn vinh những việc tử tế, những ứng xử văn minh; đồng thời kiên trì nhắc nhở, điều chỉnh các hành vi chưa phù hợp, tạo sức lan tỏa trong cộng đồng và trên không gian mạng. 

Thứ tư, tổ chức hiệu quả Cuộc thi trực tuyến "Văn hóa từ mỗi hành động", khuyến khích các tầng lớp Nhân dân tham gia bằng những video ngắn, câu chuyện văn hóa, hành vi ứng xử đẹp và sáng kiến thiết thực. Cuộc thi cần trở thành một kênh lan tỏa cảm hứng và khuyến khích hành động, không chỉ là hoạt động truyền thông trong thời gian phát động.

Thứ năm, thực hiện nghiêm việc tự đánh giá, chấm điểm theo bộ tiêu chí; bảo đảm số liệu, hồ sơ minh chứng và kết quả kiểm tra thực tế thống nhất, trung thực. Hoàn thành báo cáo đúng tiến độ để Thành phố tổng hợp, đánh giá, biểu dương và nhân rộng các mô hình tiêu biểu tại hội nghị tổng kết dự kiến tháng 12/2026.

Đối với cuộc thi, ông Phạm Tuấn Long đề nghị các cơ quan, đơn vị, địa phương tăng cường tuyên truyền, phổ biến thể lệ trên hệ thống thông tin cơ sở, trang thông tin điện tử và các nền tảng mạng xã hội; phối hợp với Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể vận động đoàn viên, hội viên và Nhân dân tích cực hưởng ứng.

Mỗi bài dự thi, mỗi video ngắn cần kể một câu chuyện có thật, ghi lại một hành động đẹp hoặc giới thiệu sáng kiến thiết thực, qua đó lan tỏa cách ứng xử văn minh, truyền cảm hứng để cộng đồng cùng thực hiện. Cuộc thi không chỉ là hoạt động truyền thông trong thời gian phát động mà cần trở thành kênh khuyến khích những hành động tích cực trong đời sống.

Bên cạnh đó, các cơ quan, đơn vị, địa phương phải thực hiện nghiêm việc tự đánh giá, chấm điểm theo bộ tiêu chí; bảo đảm sự thống nhất, trung thực giữa số liệu, hồ sơ minh chứng và kết quả kiểm tra thực tế. Các báo cáo phải hoàn thành đúng tiến độ để Thành phố tổng hợp, đánh giá, biểu dương và nhân rộng những mô hình tiêu biểu tại Hội nghị tổng kết dự kiến diễn ra vào tháng 12/2026.

Nhấn mạnh xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh là nhiệm vụ lâu dài, ông Phạm Tuấn Long cho rằng, mục tiêu này không thể hoàn thành chỉ bằng một đợt phát động hay một cuộc thi mà đòi hỏi quá trình bền bỉ đưa chuẩn mực trở thành thói quen, chuyển nhận thức thành hành động và phát huy giá trị văn hóa thành sức mạnh nội sinh của Thủ đô.

Mỗi cơ quan thực hiện tốt trách nhiệm, mỗi gia đình vun đắp nếp sống đẹp và mỗi người dân ứng xử có trách nhiệm chính là nền tảng thiết thực góp phần xây dựng Thủ đô Hà Nội văn hiến, văn minh, hiện đại./.