Hợp tác Việt Nam - Pháp mở ra cơ hội làm chủ công nghệ vắc xin

(BKTO) - Ngày 09/7, tại Hà Nội, Bộ Y tế phối hợp với Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam tổ chức Hội nghị cấp cao Việt Nam - Pháp với chủ đề: "Tăng cường hợp tác triển khai công nghệ chiến lược, sản phẩm công nghệ chiến lược về phát triển vắc xin thế hệ mới tại Việt Nam".

Xây dựng hệ sinh thái nghiên cứu và sản xuất vắc xin

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, những năm gần đây, đặc biệt sau đại dịch COVID-19, nhiều quốc gia đã nhìn nhận rõ hơn vai trò của năng lực tự chủ trong nghiên cứu, phát triển và sản xuất thuốc, vắc xin. Đây không chỉ là yêu cầu của ngành y tế mà còn là vấn đề liên quan trực tiếp đến an ninh y tế quốc gia, khả năng ứng phó với các tình huống khẩn cấp và sự phát triển bền vững của đất nước.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam đã ban hành nhiều chủ trương lớn nhằm tạo nền tảng cho phát triển khoa học công nghệ và công nghiệp sinh học, như Nghị quyết số 57-NQ/TW, Nghị quyết số 59-NQ/TW, Nghị quyết số 68-NQ/TW và đặc biệt là Nghị quyết số 72-NQ/TW.

Đây là nền tảng chính trị quan trọng để ngành y tế xây dựng các chương trình phát triển công nghệ chiến lược, trong đó vắc xin thế hệ mới được xác định là một trong những lĩnh vực ưu tiên.

Bộ Y tế đã chủ động phát huy vai trò định hướng, kết nối các cơ sở nghiên cứu, bệnh viện, doanh nghiệp trong nước và các đối tác quốc tế nhằm hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực dược phẩm và công nghệ sinh học.

Đồng thời thúc đẩy mô hình hợp tác công - tư, mở rộng hợp tác quốc tế và từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý để tạo điều kiện thuận lợi cho nghiên cứu, thử nghiệm lâm sàng, sản xuất và thương mại hóa các sản phẩm công nghệ cao.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng từng bước nâng cao năng lực quản lý theo chuẩn quốc tế. Đến nay, Việt Nam đã hình thành mạng lưới các nhà máy sản xuất thuốc và vắc xin đạt tiêu chuẩn GMP-WHO, tạo nền tảng quan trọng để tiếp nhận công nghệ mới và từng bước nâng cao năng lực sản xuất trong nước.

Bộ trưởng nhấn mạnh, mục tiêu của Bộ Y tế không chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận công nghệ mà hướng tới xây dựng hệ sinh thái hoàn chỉnh từ đào tạo, nghiên cứu, thử nghiệm lâm sàng đến sản xuất và thương mại hóa sản phẩm.

Các trường đại học, viện nghiên cứu, bệnh viện lớn và doanh nghiệp trong nước đã được kết nối với nhiều tập đoàn dược phẩm hàng đầu thế giới để triển khai các nghiên cứu lâm sàng đa quốc gia, chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Phát biểu tại Hội nghị, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đánh giá cao cam kết của Chính phủ Pháp, Đại sứ quán Pháp, Sanofi cùng các đối tác trong việc hỗ trợ Việt Nam phát triển công nghệ chiến lược, đào tạo nguồn nhân lực và nội địa hóa sản xuất vắc xin.

Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, đây chính là mô hình hợp tác mà Việt Nam mong muốn: cùng chia sẻ lợi ích, cùng phát triển năng lực nội sinh và cùng chịu trách nhiệm vì sức khỏe cộng đồng.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị cần xác định rõ lộ trình, mục tiêu trong hợp tác, nghiên cứu phát triển vắc xin thế hệ mới; có cam kết rõ ràng từ các bên liên quan và đặc biệt, có sản phẩm cụ thể phục vụ chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Bên cạnh đó, cần tạo môi trường pháp lý thuận lợi, linh hoạt và đồng bộ nhằm rút ngắn thời gian để người dân được tiếp cận với các vắc xin tiên tiến, bảo đảm chất lượng và an toàn tuyệt đối; phát huy mạnh mẽ vai trò của khu vực tư nhân, Nhà nước tạo hành lang pháp lý, xây dựng chính sách mua sắm công để tạo thị trường bền vững và phát triển năng lực công nghệ trong nước.

Đồng thời, cần đầu tư, có kế hoạch, lộ trình cho hợp tác phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đảm bảo cho nghiên cứu, làm chủ công nghệ, phát triển bền vững công nghiệp sinh học. Đặt mục tiêu dài hạn: tăng cường tự chủ về y tế, Việt Nam trở thành trung tâm khu vực về nghiên cứu phát triển, thử nghiệm lâm sàng, sản xuất và phân phối vaccine thế hệ mới.

Hướng tới sản xuất vắc xin thế hệ mới ngay tại Việt Nam

Hội nghị lần này cũng đánh dấu bước tiến quan trọng trong tiến trình hợp tác tiến tới dự án hợp tác nội địa hóa sản xuất vắc xin công nghệ cao giữa Sanofi và Công ty Vắc xin Việt Nam (VNVC) đã được ký kết tại Paris vào tháng 10/2024 ngay khi Tổng Bí Thư Tô Lâm thăm chính thức Cộng hòa Pháp và đưa quan hệ hợp tác 2 nước lên đối tác chiến lược toàn diện.

Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Cộng hòa Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet đánh giá, y tế luôn là một trong những lĩnh vực hợp tác thành công nhất giữa hai nước. Hợp tác giữa Sanofi và VNVC là minh chứng tiêu biểu cho tiềm năng hợp tác giữa Pháp và Việt Nam trong lĩnh vực công nghệ sinh học.

Theo ông, sự kết hợp giữa thế mạnh khoa học, công nghiệp của Pháp với năng lực tiêm chủng và phân phối của VNVC sẽ góp phần bảo đảm người dân Việt Nam được tiếp cận vắc xin chất lượng cao, kịp thời và bền vững.

Tại Hội nghị, VNVC và Sanofi công bố những bước tiến mới trong tiến trình hợp tác sản xuất vắc xin công nghệ cao của Sanofi tại Nhà máy Vắc xin và Sinh phẩm VNVC; cập nhật tiến độ xây dựng Nhà máy, danh mục vắc xin thế hệ mới quan trọng được ưu tiên sản xuất để kịp thời đáp ứng nhu cầu tiêm chủng vắc xin chất lượng cao cho trẻ em và người lớn tại Việt Nam.

Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc VNVC Ngô Chí Dũng cho biết, doanh nghiệp sẽ tiếp tục đầu tư mạnh cho khoa học công nghệ, tăng cường hợp tác với Sanofi để từng bước làm chủ công nghệ sản xuất vắc xin thế hệ mới.

Theo lộ trình hợp tác, nhà máy Vắc xin và Sinh phẩm VNVC dự kiến đi vào hoạt động cuối năm 2027. Những lô vắc xin đầu tiên sản xuất tại Việt Nam dự kiến sẽ ra đời trong năm 2028.

Việc sản xuất các loại vắc xin công nghệ cao ngay trong nước sẽ giúp người dân tiếp cận sản phẩm sớm hơn, ổn định nguồn cung, giảm chi phí tiêm chủng, đồng thời nâng cao năng lực tự chủ và khả năng ứng phó với các tình huống y tế khẩn cấp.