Nâng chất FDI, kiến tạo hệ sinh thái đầu tư bền vững

(BKTO) - Dòng vốn FDI vào Việt Nam tăng mạnh, song yêu cầu đặt ra không chỉ là gia tăng quy mô vốn mà còn phải nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức lan tỏa của các dự án. Trên cơ sở đó, Việt Nam đang đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng, nhân lực và tăng cường liên kết giữa các khu vực kinh tế, hướng tới thu hút dòng vốn chất lượng cao, kiến tạo hệ sinh thái đầu tư bền vững.

Vốn FDI cao nhất kể từ năm 2009 đến nay

Tại Diễn đàn Kinh tế mùa thu mới đây, TP. Hồ Chí Minh công bố 12 dự án đầu tư với tổng vốn đăng ký 13 tỷ USD. Đáng chú ý, Dự án Khu phức hợp thông minh tại Khu chức năng số 2A, Khu đô thị mới Thủ Thiêm, do Liên doanh Lotte và Phát Đạt đầu tư, có tổng vốn khoảng 2,292 tỷ USD. Cũng tại sự kiện, Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh công bố 10 thành viên đầu tiên, trong đó có VinaCapital International Partners và Công ty TNHH Quản lý tài sản Keppel Việt Nam. Các thành viên dự kiến huy động và đầu tư khoảng 2,7 tỷ USD trong năm 2027.

Năm 2026, TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu thu hút 19 tỷ USD vốn FDI; trong đó ưu tiên các lĩnh vực tài chính, công nghệ, chuyển đổi số, kinh tế xanh, phát triển bền vững và đổi mới sáng tạo. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Công Vinh cho hay, Thành phố mong muốn lắng nghe ý kiến từ các CEO và nhà đầu tư quốc tế về sự thay đổi trong quyết định đầu tư của dòng vốn FDI, công nghệ và tài chính toàn cầu, cũng như yêu cầu của doanh nghiệp đối với một điểm đến đầu tư. Đây là cơ sở để Thành phố nhìn lại lợi thế cần phát huy, năng lực cần đầu tư thêm và điểm nghẽn cần giải quyết. “Từ lắng nghe, chúng tôi muốn đi đến kết nối, từ kết nối chúng tôi muốn cùng hành động” - ông Vinh bày tỏ.

Tại Bắc Ninh, UBND Thành phố vừa ban hành Kế hoạch triển khai Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, theo chỉ đạo của Thành ủy và Chính phủ. Theo đó, Bắc Ninh hướng tới thu hút nguồn vốn FDI chất lượng cao, công nghệ tiên tiến, thân thiện với môi trường, có giá trị gia tăng lớn và khả năng lan tỏa mạnh; chuyển từ tư duy thu hút đầu tư theo số lượng sang chất lượng và hiệu quả.

Những động thái trên cho thấy nỗ lực của các địa phương trong việc tạo dựng môi trường đầu tư hấp dẫn, hướng tới dòng vốn FDI có chất lượng và giá trị gia tăng cao. Tín hiệu tích cực này cũng được phản ánh qua kết quả thu hút đầu tư nước ngoài trên phạm vi cả nước. Bộ Tài chính cho biết, tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74% so với cùng kỳ năm trước, cao nhất kể từ năm 2009 đến nay. Trong 10 tháng, cả nước có 3.478 dự án được cấp phép mới, tăng 4,7% so với cùng kỳ, với tổng vốn đăng ký đạt 30,73 tỷ USD, cao gấp 2,2 lần so với 10 tháng năm 2025; 1.079 lượt dự án đã cấp phép từ các năm trước đăng ký điều chỉnh tăng vốn, với tổng vốn bổ sung đạt 16,13 tỷ USD, tăng 33,2%. Hoạt động góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài cũng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực với 2.616 lượt giao dịch, tổng giá trị đạt 7,99 tỷ USD, tăng 49,6% so với cùng kỳ năm trước.

Việt Nam không chỉ là điểm đến đầu tư, mà còn là đối tác phát triển lâu dài; không chỉ mong muốn tiếp nhận vốn, công nghệ mà còn mong muốn cùng các đối tác hợp tác để cùng phát triển, kiến tạo tương lai chung vì hòa bình, ổn định, thịnh vượng và bền vững

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng

Đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế

Quy mô vốn FDI tăng trưởng ấn tượng cho thấy sức hấp dẫn của môi trường đầu tư Việt Nam. Tuy nhiên, để duy trì sức hút và tạo giá trị lâu dài, yêu cầu đặt ra là chuyển tư duy thu hút FDI từ số lượng sang chất lượng. Đây là định hướng trọng tâm trong Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 280/NQ-CP của Chính phủ về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Phó Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính) Bùi Thu Thủy cho biết, Nghị quyết số 280/NQ-CP yêu cầu chấm dứt tư duy cạnh tranh thu hút đầu tư chủ yếu bằng số lượng dự án, quy mô vốn hay ưu đãi; chuyển sang tư duy kiến tạo phát triển, quản trị theo kết quả và lựa chọn những dự án phù hợp với chiến lược phát triển ngành, vùng và quốc gia; rà soát, hoàn thiện thể chế trong lĩnh vực đầu tư và nhiều lĩnh vực liên quan trực tiếp đến hoạt động đầu tư; xây dựng cơ chế hậu kiểm, đánh giá định kỳ việc thực hiện cam kết đầu tư; ưu tiên những dự án có cam kết về công nghệ tiên tiến, bảo vệ môi trường, đổi mới sáng tạo, nghiên cứu và phát triển, đào tạo nhân lực Việt Nam, phát triển nhà cung ứng trong nước và chuyển đổi xanh, chuyển đổi số.

Tại Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, Bộ Tài chính đề xuất mở rộng đối tượng áp dụng luồng xanh, thủ tục đầu tư đặc biệt cho các dự án công nghệ chiến lược, bao gồm cả dự án ngoài khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao.

Phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á ngày 03/11 tại TP. Hồ Chí Minh, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận cho biết, trước yêu cầu nâng cao tự chủ chiến lược và sức cạnh tranh quốc gia, Việt Nam chuyển dịch tư duy thu hút đầu tư, từ thu hút vốn đơn thuần sang kiến tạo nền tảng đầu tư chiến lược; từ thu hút theo địa giới hành chính sang phát triển theo cụm ngành, chuỗi giá trị và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Việt Nam tiếp tục hoàn thiện thể chế, phát triển kết cấu hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, bảo đảm môi trường đầu tư kinh doanh ổn định, minh bạch, thuận lợi và có tính dự báo cao; đồng thời cam kết bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhà đầu tư. “Chúng tôi mong muốn doanh nghiệp nước ngoài không chỉ xem Việt Nam là địa điểm đầu tư, sản xuất, thị trường tiêu thụ mà còn là đối tác cùng nghiên cứu, sáng tạo công nghệ, phát triển sản phẩm và mở rộng thị trường khu vực, toàn cầu” - ông Cận khẳng định.

Để hiện thực hóa định hướng này, Nghị quyết số 280/NQ-CP giao nhiệm vụ cụ thể cho các Bộ, ngành, địa phương gắn với tiến độ và tiêu chí đánh giá. Phần lớn nhiệm vụ phải hoàn thành trong năm 2026 và chậm nhất năm 2027; riêng các nhiệm vụ hoàn thiện thể chế phải hoàn tất trong năm 2026. Bà Thủy cho biết, Cục Đầu tư nước ngoài đã hoàn thiện bộ chỉ số KPI đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết, đồng thời đưa các chỉ tiêu lên hệ thống theo dõi của Văn phòng Trung ương, phục vụ cập nhật, báo cáo định kỳ của các Bộ, ngành và địa phương.

Việc cụ thể hóa mục tiêu bằng nhiệm vụ, tiến độ và tiêu chí đánh giá rõ ràng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả thực thi chính sách, tạo nền tảng để Việt Nam thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao và thúc đẩy tăng trưởng bền vững./.