Quảng Ngãi: Đưa pháp luật đến gần hơn với đồng bào dân tộc thiểu số

(BKTO) - Từ nhà rông, cuộc họp thôn, làng đến các nền tảng số, Quảng Ngãi đang đưa pháp luật đến gần hơn với đồng bào dân tộc thiểu số bằng những cách thức phù hợp với từng địa bàn. Qua đó, giúp người dân nâng cao nhận thức, chủ động tiếp cận chính sách và vận dụng pháp luật vào đời sống.

Đưa pháp luật về tận thôn, làng

Cuối tháng 9/2026, tại nhà rông thôn Kepram, Công an xã Đăk Rơ Wa phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức tuyên truyền pháp luật cho người dân. Việc lựa chọn nhà rông - không gian sinh hoạt quen thuộc của cộng đồng - làm nơi tuyên truyền cũng cho thấy cách đưa pháp luật về gần dân.

Nội dung được lựa chọn đều là những vấn đề có thể tác động trực tiếp đến cuộc sống của bà con: trật tự, an toàn giao thông; phòng, chống tác hại của ma túy; nhận diện những thủ đoạn lợi dụng không gian mạng để lôi kéo, kích động, gây ảnh hưởng đến an ninh trật tự.

Tại xã Kon Đào, trọng tâm tuyên truyền lại được lựa chọn từ một vấn đề khác của địa bàn: vận động người dân không chế tạo, tàng trữ và sử dụng trái phép vũ khí. Từ đầu năm 2026 đến nay, chính quyền và lực lượng chức năng đã tổ chức 20 buổi tuyên truyền thông qua các cuộc họp thôn, hệ thống loa truyền thanh và mạng xã hội. 

Ở xã Măng Bút, công tác phổ biến giáo dục pháp luật (PBGDPL) được gắn với phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”, triển khai tại 15 thôn, làng, thu hút hơn 1.000 lượt người tham gia. Người dân không chỉ được cung cấp kiến thức mà còn được vận động nhận diện nguy cơ, tham gia phòng ngừa vi phạm và cùng giữ gìn an ninh tại nơi cư trú.

Trong khi đó, tại Kon Braih, mô hình “Công an xã gần dân trong tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật theo phương châm 3 nhất” góp phần trang bị cho người dân kỹ năng phòng ngừa vi phạm và vận động bà con tham gia tố giác tội phạm.

Công tác PBGDPL càng đặt ra yêu cầu cao khi Quảng Ngãi có địa bàn vùng đồng bào DTTS&MN rộng, với nhiều xã, thôn thuộc khu vực đặc biệt khó khăn. Sau sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính và thôn, toàn tỉnh có 96 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 86 xã, 9 phường và 1 đặc khu. Trong đó, vùng đồng bào DTTS&MN có 65 xã, gồm 7 xã khu vực I, 10 xã khu vực II và 48 xã khu vực III, với 700 thôn, trong đó 398 thôn đặc biệt khó khăn.

Điều kiện kinh tế - xã hội, dân cư và khả năng tiếp cận thông tin giữa các khu vực còn khác nhau đặt ra yêu cầu công tác PBGDPL phải linh hoạt theo từng nhóm đối tượng và từng địa bàn. Để pháp luật có thể đến tận cơ sở, Quảng Ngãi chú trọng xây dựng mạng lưới những người trực tiếp làm công tác tuyên truyền.

Toàn tỉnh hiện có 544 báo cáo viên pháp luật và 2.484 tuyên truyền viên pháp luật tại các xã, phường, đặc khu; trong đó hơn 500 tuyên truyền viên pháp luật ở các địa phương miền núi. Bên cạnh đó là 11.189 hòa giải viên thuộc các tổ hòa giải, trong đó có 5.006 hòa giải viên là người DTTS. Hằng năm, các tổ hòa giải tiếp nhận hơn 2.500 vụ việc, tỷ lệ hòa giải thành đạt hơn 84%.

Song song với củng cố lực lượng, việc cập nhật kiến thức và rèn kỹ năng truyền đạt cũng được quan tâm. Sở Tư pháp đã tham mưu tổ chức 5 hội nghị quán triệt 21 văn bản luật mới cho hơn 600 lượt đại biểu; tổ chức 18 lớp tập huấn kiến thức pháp luật, kỹ năng PBGDPL và hòa giải ở cơ sở cho hơn 2.000 lượt đại biểu.

Đối với vùng đồng bào DTTS&MN, kỹ năng truyền đạt có ý nghĩa không kém kiến thức chuyên môn. Khi được giải thích qua những câu chuyện, tình huống quen thuộc trong sản xuất, gia đình hay đời sống cộng đồng, pháp luật trở nên gần gũi hơn và người dân cũng dễ nhận ra những vấn đề liên quan trực tiếp đến mình.

Để pháp luật thực sự đi vào cuộc sống

Cùng với xây dựng lực lượng, Quảng Ngãi triển khai PBGDPL tại vùng đồng bào DTTS&MN theo hướng phối hợp giữa nhiều cơ quan, đơn vị. Sở Tư pháp phối hợp với Sở Dân tộc và Tôn giáo, Công an, Bộ đội Biên phòng và các địa phương lựa chọn nội dung, đối tượng và hình thức tuyên truyền phù hợp.

Mỗi lực lượng có một thế mạnh. Cơ quan tư pháp đảm nhiệm hướng dẫn chuyên môn; cơ quan làm công tác dân tộc nắm đặc điểm địa bàn và nhu cầu tiếp cận chính sách của đồng bào; Công an, Bộ đội Biên phòng gắn phổ biến giáo dục pháp luật (PBGDPL) với bảo đảm an ninh trật tự, phòng chống tội phạm, ma túy và những vấn đề phát sinh tại cơ sở.

Bên cạnh đó, các hội nghị PBGDPL chú trọng những người có khả năng tiếp tục truyền đạt tại cộng đồng như bí thư chi bộ, trưởng thôn, già làng, Người có uy tín, hòa giải viên và cán bộ trực tiếp làm công tác tuyên truyền. Đây là lực lượng hiểu địa bàn, phong tục, tập quán và có mối quan hệ gần gũi với người dân.

Đáng chú ý, công nghệ số đang mở thêm những kênh kết nối mới. Tại Giáo xứ Đăk Tiêng Kơ Tu, xã Đăk Hà, các nhóm Zalo “An ninh giáo xứ”, “Tổ an ninh, trật tự cơ sở” được duy trì như một kênh trao đổi giữa lực lượng chức năng và cộng đồng.

Trong 6 tháng triển khai mô hình “Trật tự an ninh, thắm tình giáo xứ”, Công an xã Đăk Hà đã phối hợp tổ chức 18 buổi tuyên truyền với hơn 1.050 lượt giáo dân tham gia. Nội dung tập trung vào phòng chống tội phạm, ma túy, lừa đảo trên không gian mạng và chấp hành pháp luật về giao thông.

Theo ông Trà Thanh Danh, Giám đốc Sở Tư pháp, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Phối hợp PBGDPL tỉnh Quảng Ngãi, thời gian tới tỉnh tiếp tục triển khai các giải pháp nâng cao năng lực cho đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật thực hiện PBGDPL tại vùng đồng bào DTTS&MN.

Theo đó, Quảng Ngãi chú trọng bồi dưỡng những kiến thức pháp luật thiết yếu gắn với đời sống, sản xuất và các chính sách liên quan trực tiếp đến đồng bào; nâng cao kỹ năng tuyên truyền phù hợp với phong tục, tập quán, đặc điểm văn hóa của từng dân tộc, từng địa bàn; đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và cung cấp tài liệu phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Thực tế từ các địa phương trong tỉnh Quảng Ngãi cho thấy, Quảng Ngãi đang từng bước hình thành mạng lưới đưa pháp luật đến gần hơn với đồng bào ngay từ cơ sở. Đó cũng là nền tảng để Quảng Ngãi tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác PBGDPL tại vùng đồng bào DTTS&MN trong giai đoạn mới, để mỗi chủ trương, chính sách không chỉ được tuyên truyền rộng rãi mà thực sự được người dân hiểu, vận dụng và chủ động thực hiện. Qua đó, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, giữ vững an ninh, trật tự, đồng thời tạo môi trường ổn định để đồng bào phát triển sinh kế, cải thiện đời sống và cùng địa phương thực hiện hiệu quả các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN./.