Quảng Ngãi: Siết chặt phòng, chống buôn lậu thuốc lá từ cơ sở

(BKTO) - Tăng cường tuyên truyền, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và phát huy trách nhiệm của lực lượng chức năng, chính quyền cơ sở, người dân là những giải pháp được các địa phương trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi chú trọng nhằm phòng ngừa, ngăn chặn tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại đối với thuốc lá.

Chủ động phòng ngừa từ nhận thức đến hành động

Trước yêu cầu tăng cường công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại đối với thuốc lá, các địa phương trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi đang đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, cơ sở kinh doanh và nhân dân. Các văn bản chỉ đạo ban hành đầu tháng 10/2026 của các địa phương đều hướng đến nâng cao nhận thức về tác hại của thuốc lá; cảnh báo những hành vi vi phạm và làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong công tác phòng ngừa, đấu tranh với hoạt động buôn bán trái phép thuốc lá.

Tại đặc khu Lý Sơn, Ủy ban nhân dân (UBND) đặc khu yêu cầu các phòng, ban, đơn vị trực thuộc tổ chức tuyên truyền bằng hình thức phù hợp, phổ biến chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại. Nội dung tuyên truyền tập trung vào Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Chiến lược quốc gia về phòng, chống tác hại của thuốc lá và Chỉ thị số 25/CT-TTg ngày 09/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác chống buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ và sử dụng trái phép thuốc lá trong tình hình mới.

Ở các xã Ba Dinh, Sơn Tịnh và Đăk Rve, công tác tuyên truyền được triển khai theo phạm vi quản lý và nhiệm vụ của từng địa phương. Đối tượng tuyên truyền không chỉ giới hạn trong đội ngũ cán bộ, công chức mà còn được mở rộng đến các thôn, hộ gia đình, cơ sở kinh doanh và cộng đồng dân cư, qua đó góp phần đưa nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu thuốc lá đến gần hơn với đời sống người dân; đồng thời đề cao trách nhiệm phối hợp giữa chính quyền, các tổ chức đoàn thể và nhân dân địa phương.

Bên cạnh việc phổ biến quy định pháp luật, các địa phương chú trọng cảnh báo tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe cộng đồng, trong đó có thuốc lá nhập lậu, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ hoặc không được phép lưu hành. Việc mua bán những mặt hàng vi phạm không chỉ tiềm ẩn nguy cơ đối với người tiêu dùng mà còn ảnh hưởng đến công tác quản lý thị trường, đòi hỏi các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý theo quy định.

Đặc biệt, thanh thiếu niên, học sinh được xác định là nhóm cần quan tâm trong công tác tuyên truyền, phòng ngừa. Theo Công văn số 2712/UBND-VHXH ngày 02/10/2026, UBND xã Đăk Rve yêu cầu các thôn chú trọng tuyên truyền đến học sinh, thanh thiếu niên và những nhóm có nguy cơ tiếp cận, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Việc trang bị kiến thức từ sớm giúp giới trẻ nhận diện những nguy cơ đối với sức khỏe, nâng cao ý thức phòng tránh và không tham gia các hoạt động mua bán, tàng trữ trái phép.

Trong Công văn số 1945/UBND-VHXH ngày 01/10/2026, UBND xã Ba Dinh yêu cầu các cơ quan, đơn vị thuộc UBND xã và trưởng các thôn tổ chức quán triệt, tuyên truyền đến cán bộ, đảng viên và nhân dân chủ trương, chính sách, pháp luật về phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và phòng, chống tác hại của thuốc lá. Cùng với đó, chú trọng thông tin về phương thức, thủ đoạn vi phạm để người dân nâng cao cảnh giác, không tham gia hoặc tiếp tay cho các hành vi trái pháp luật.

UBND xã Ba Dinh đồng thời yêu cầu tuyên truyền về trách nhiệm chấp hành quy định pháp luật liên quan đến thuốc lá nhập lậu, thuốc lá giả, thuốc lá không rõ nguồn gốc, xuất xứ và các sản phẩm không được phép lưu hành. Những hành vi bị nghiêm cấm và chế tài xử lý vi phạm cũng cần được phổ biến để nâng cao ý thức tuân thủ trong cộng đồng.

Phân công rõ trách nhiệm, tăng cường kiểm tra, giám sát

Để công tác tuyên truyền đạt hiệu quả, các địa phương chú trọng phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị, gắn trách nhiệm với điều kiện thực tế tại cơ sở. Tại xã Đăk Rve, Phòng Văn hóa - Xã hội được giao chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan tham mưu UBND xã tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn các thôn triển khai thực hiện. Trung tâm Cung ứng dịch vụ công ích xã có trách nhiệm tăng cường truyền thông trên hệ thống truyền thanh cơ sở và các kênh thông tin phù hợp; đồng thời cập nhật kết quả kiểm tra, phát hiện, xử lý vi phạm trên cơ sở thông tin do cơ quan có thẩm quyền cung cấp.

Các thôn được yêu cầu đưa nội dung tuyên truyền đến từng khu dân cư, vận động người dân không tham gia, tiếp tay hoặc bao che cho hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến thuốc lá. Nội dung phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại đối với thuốc lá cũng được lồng ghép vào các hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch và xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở, qua đó mở rộng phạm vi tiếp cận thông tin, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong cộng đồng.

Theo Công văn số 2370/UBND-VX ngày 02/10/2026, UBND xã Sơn Tịnh giao Công an xã chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan và lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ và sử dụng trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng trên địa bàn. UBND xã cũng đề nghị Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã và các tổ chức chính trị - xã hội phối hợp tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên và nhân dân tích cực tham gia phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, đồng thời nâng cao nhận thức về phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Tại xã Ba Dinh, việc phân công nhiệm vụ cho các cơ quan, đơn vị và trưởng thôn tạo cơ sở để triển khai tuyên truyền thống nhất từ cấp xã đến khu dân cư. Cùng với phổ biến quy định pháp luật, địa phương chú trọng vận động người dân chủ động phòng ngừa, phát hiện và thông tin về các hành vi có dấu hiệu vi phạm, góp phần nâng cao hiệu quả thực thi nhiệm vụ ngay từ cơ sở.

Một nội dung quan trọng khác là nâng cao trách nhiệm của các cơ sở kinh doanh. Theo yêu cầu của UBND xã Đăk Rve, các cơ sở kinh doanh trên địa bàn phải chấp hành quy định pháp luật về kinh doanh thuốc lá, chủ động kiểm tra nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa; không kinh doanh thuốc lá nhập lậu, thuốc lá giả, thuốc lá không rõ nguồn gốc và các sản phẩm không được phép lưu hành, không mua bán hoặc tàng trữ hàng hóa có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Song song với tuyên truyền, công tác quản lý, kiểm tra, giám sát việc chấp hành các quy định về phòng, chống tác hại của thuốc lá cần được chú trọng tại cơ sở kinh doanh, địa điểm công cộng và những khu vực có nguy cơ phát sinh hoạt động mua bán, tàng trữ trái phép. Việc theo dõi, giám sát thông tin quảng cáo, giới thiệu và mua bán thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng trên các kênh truyền thông, báo chí và môi trường điện tử cũng cần được thực hiện theo đúng quy định pháp luật.

Kết quả kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm cần được thông tin kịp thời, đúng quy định nhằm nâng cao tính cảnh báo, giúp người dân nhận diện hành vi sai phạm và hiểu rõ trách nhiệm pháp lý. Cùng với đó, việc biểu dương các tập thể, cá nhân có thành tích trong công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại sẽ góp phần khuyến khích sự tham gia tích cực của cộng đồng.

Khi các cơ sở kinh doanh chủ động kiểm soát nguồn gốc hàng hóa, người dân không tiếp tay cho việc tiêu thụ sản phẩm trái phép và lực lượng chức năng thực hiện nghiêm nhiệm vụ kiểm tra, xử lý, công tác phòng, chống buôn lậu thuốc lá sẽ có thêm nền tảng để đạt hiệu quả bền vững. Qua đó, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng, giữ gìn trật tự thị trường và củng cố kỷ cương pháp luật ngay từ cơ sở./.