Quảng Trị: Tuyên truyền pháp luật sát với nhu cầu của đồng bào

(BKTO) - Chú trọng những vấn đề người dân quan tâm, tỉnh Quảng Trị đang kết hợp nhiều hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (DTTS&MN). Báo Kiểm toán trao đổi với ông Nguyễn Trí Kiên, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Quảng Trị, về cách triển khai và những yêu cầu đặt ra đối với công tác này.

PV: Thưa ông, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật tại vùng đồng bào DTTS&MN của tỉnh đạt những kết quả đáng chú ý nào trong năm 2025 và 9 tháng đầu năm 2026?

Ông Nguyễn Trí Kiên: Trong năm 2025 và 9 tháng đầu năm 2026, Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Quảng Trị đã triển khai công tác phổ biến, giáo dục pháp luật theo các chương trình, đề án liên quan. Nội dung tập trung vào quyền, nghĩa vụ cơ bản của công dân và những quy định gắn với đời sống, sản xuất, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN.

Sở đã tổ chức 9 lớp tập huấn về tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và chính sách dân tộc, thu hút hơn 600 lượt người tham gia. Các hoạt động tập huấn, nói chuyện chuyên đề, hội thi sân khấu hóa cũng được tổ chức tại trường phổ thông dân tộc nội trú, chú trọng nội dung giảm thiểu tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống.

Trong quá trình triển khai, Sở chỉ đạo cán bộ, công chức thường xuyên bám địa bàn, phối hợp với chính quyền cơ sở và các lực lượng tham gia tuyên truyền, vận động để nắm tình hình. Qua đó, kịp thời xác định những vấn đề cần phổ biến, giải thích, những nội dung người dân còn băn khoăn hoặc có nguy cơ phát sinh vi phạm.

Việc duy trì liên hệ với cơ sở giúp công tác tuyên truyền có thêm thông tin thực tiễn, đồng thời tạo sự kết nối giữa hoạt động tập huấn với vận động người dân chấp hành pháp luật tại thôn, bản. Đây cũng là cơ sở để lựa chọn nội dung cho các đợt tuyên truyền tiếp theo.

PV: Với đặc thù địa bàn miền núi, biên giới, tỉnh lựa chọn những nội dung nào làm trọng tâm tuyên truyền, thưa ông?

Ông Nguyễn Trí Kiên: Chúng tôi ưu tiên những quy định liên quan trực tiếp đến quyền lợi và các vấn đề người dân thường gặp. Trọng tâm là pháp luật về đất đai, chuyển nhượng quyền sử dụng đất, bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng và xử lý vi phạm trong lĩnh vực lâm nghiệp.

Đây là những lĩnh vực gắn với tư liệu sản xuất, sinh kế và trách nhiệm bảo vệ tài nguyên, môi trường. Nội dung tuyên truyền cần giúp đồng bào nhận biết những việc được làm, hành vi bị nghiêm cấm và trách nhiệm khi tham gia các quan hệ pháp luật có liên quan. Các quy định về khiếu nại, tố cáo, phòng, chống ma túy cũng được quan tâm phổ biến.

Một nhóm nội dung quan trọng khác là pháp luật về hôn nhân và gia đình, bình đẳng giới, phòng, chống bạo lực gia đình; vận động ngăn ngừa tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống. Với những vấn đề liên quan đến phong tục, tập quán, quá trình tuyên truyền cần kiên trì, giải thích rõ tác động đối với sức khỏe, việc học tập và cuộc sống gia đình để đồng bào nhận thức, tự giác thực hiện.

Bên cạnh đó, Sở chú trọng phổ biến chính sách thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia (CTMTQG) phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN và CTMTQG giảm nghèo bền vững; chính sách trợ giúp pháp lý miễn phí, hỗ trợ người có công và đồng bào dân tộc thiểu số cư trú tại vùng đặc biệt khó khăn.

Việc phổ biến cần làm rõ đối tượng, điều kiện được hưởng chính sách và trách nhiệm trong quá trình thực hiện. Khi được lồng ghép với các chương trình giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới, nội dung pháp luật sẽ gắn cụ thể hơn với những hoạt động mà người dân đang tham gia, những quyền lợi họ cần biết và bảo vệ.

PV: Sở Dân tộc và Tôn giáo đã phối hợp với các ngành, địa phương đổi mới hình thức tuyên truyền như thế nào để phù hợp với đồng bào?

Ông Nguyễn Trí Kiên: Chúng tôi đã và đang tăng cường phối hợp với Sở Tư pháp, Công an tỉnh, Bộ đội Biên phòng và các sở, ban, ngành, địa phương triển khai nhiều hình thức tuyên truyền. Sự phối hợp giúp kết nối chuyên môn của từng ngành với hiểu biết thực tế của lực lượng tại địa bàn, qua đó lựa chọn cách truyền tải thích hợp.

Bên cạnh hội nghị, tọa đàm, diễn đàn và các cuộc thi tìm hiểu pháp luật, chúng tôi khuyến khích xây dựng tiểu phẩm, phóng sự, câu chuyện pháp luật từ những tình huống thường gặp trong cộng đồng. Thông qua diễn biến và cách giải quyết một tình huống, người nghe có thể hình dung rõ hơn hành vi vi phạm, hậu quả và cách ứng xử đúng quy định.

Sở cũng khuyến khích các cơ quan, đơn vị, địa phương xây dựng nội dung tuyên truyền bằng tiếng dân tộc thiểu số để phát trên sóng phát thanh, truyền hình; đồng thời đăng tải thông tin phù hợp trên cổng, trang thông tin điện tử và chia sẻ qua YouTube, Facebook, Zalo.

Mỗi hình thức có thế mạnh riêng. Tuyên truyền trực tiếp tạo điều kiện trao đổi, giải đáp những vấn đề chưa rõ; phát thanh, truyền hình và nền tảng số bổ sung các kênh tiếp nhận, giúp người dân có thêm cơ hội theo dõi thông tin. Việc sử dụng cần căn cứ khả năng tiếp cận và thói quen sinh hoạt của từng nhóm đối tượng.

Trong quá trình đó, Sở chú trọng phối hợp với hòa giải viên, tuyên truyền viên, cộng tác viên trợ giúp pháp lý, người có uy tín, già làng, trưởng thôn, bản và những người sản xuất giỏi. Đây là những người gần dân, hiểu phong tục, có kinh nghiệm vận động cộng đồng, có thể giải thích nội dung pháp luật bằng cách nói quen thuộc, dễ tiếp nhận.

PV: Đội ngũ cán bộ có vai trò quan trọng trong việc đưa chính sách, pháp luật đến với đồng bào. Việc nâng cao chất lượng đội ngũ làm công tác dân tộc hiện còn những khó khăn gì, thưa ông?

Ông Nguyễn Trí Kiên: Số lượng cán bộ được đào tạo, bồi dưỡng tăng qua các năm, trong đó có cán bộ người dân tộc thiểu số. Tuy nhiên, chất lượng đào tạo ở một số cơ sở, chương trình chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn; nội dung còn nặng về lý thuyết, chưa gắn chặt với đặc thù địa bàn và nhu cầu của địa phương.

Đội ngũ làm công tác dân tộc còn thiếu cán bộ trẻ có trình độ cao và cán bộ có chuyên môn sâu về văn hóa, y tế, giáo dục, kinh tế. Cán bộ người dân tộc thiểu số cũng gặp khó khăn trong tiếp cận các chương trình đào tạo chuyên sâu.

Đối với nhiệm vụ phổ biến pháp luật, cán bộ cần cả kiến thức và kỹ năng giải thích, trao đổi, vận động người dân. Vì vậy, việc bồi dưỡng cần tăng nội dung thực hành, gắn với tình huống và những vướng mắc phát sinh trong quá trình công tác.

Bên cạnh đó, chế độ đãi ngộ, chính sách thu hút và giữ chân cán bộ công tác tại vùng sâu, vùng xa, biên giới chưa thực sự hấp dẫn. Những vấn đề này cần tiếp tục được quan tâm để nâng cao chất lượng đội ngũ, đáp ứng yêu cầu triển khai chính sách dân tộc và phổ biến, giáo dục pháp luật tại cơ sở.

PV: Xin trân trọng cảm ơn ông!