Quyết liệt giải phóng mặt bằng Dự án tuyến đường sắt cao tốc Hà Nội - Quảng Ninh

(BKTO) - Công tác giải phóng mặt bằng Dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh đang được tỉnh Quảng Ninh đẩy nhanh với nhiều kết quả tích cực. Những diện tích mặt bằng sạch đầu tiên được bàn giao cho chủ đầu tư sau gần 2 tháng triển khai đã tạo bước khởi đầu quan trọng, bảo đảm tiến độ của Dự án hạ tầng chiến lược kết nối vùng Thủ đô với cực tăng trưởng phía Đông Bắc.

Giải phóng mặt bằng được Quảng Ninh xác định là nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa quyết định đối với tiến độ triển khai Dự án Đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh. Ngay sau khi triển khai, tỉnh đã thành lập Tổ công tác giải phóng mặt bằng do Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh làm Tổ trưởng, đồng thời xây dựng kế hoạch chỉ đạo thống nhất trên toàn tuyến.

Bên cạnh cơ chế điều hành tập trung, các sở, ngành được phân công trực tiếp phụ trách từng địa bàn; hệ thống phối hợp trực tuyến được thiết lập để kịp thời xử lý những khó khăn phát sinh. Tại 7 phường có tuyến đường sắt đi qua gồm Mạo Khê, Hoàng Quế, Yên Tử, Uông Bí, Đông Mai, Hà An và Tuần Châu, Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng cũng được thành lập, phân công trách nhiệm cụ thể cho từng bộ phận, cá nhân.

Tính đến ngày 02/6/2026, Dự án trên địa bàn Quảng Ninh có tổng diện tích thực hiện 273,13ha; trong đó, diện tích cần thu hồi là 188,52ha. Khối lượng giải phóng mặt bằng trực tiếp là 154,37ha, liên quan đến 1.879 hộ gia đình, cá nhân và 18 tổ chức; dự kiến bố trí tái định cư cho 341 hộ dân.

Những biện pháp đồng bộ đó đã mang lại nhiều kết quả đáng ghi nhận bước đầu trong công tác giải phóng mặt bằng. Mặc dù thời gian triển khai chưa dài song đến nay, các địa phương đã hoàn thành giải phóng 9,32ha, tương đương 6% diện tích cần thu hồi. Đặc biệt, gần 43ha mặt bằng sạch đã được bàn giao cho chủ đầu tư, đạt 22,8% tổng diện tích thu hồi của Dự án.

Nổi bật, phường Tuần Châu và phường Mạo Khê đã hoàn thành toàn bộ phần việc giải phóng mặt bằng thuộc phạm vi được giao. Các địa phương còn lại cũng duy trì tiến độ tích cực khi đã bàn giao nhiều diện tích phục vụ thi công; trong đó, phường Uông Bí đạt 10,63ha, phường Đông Mai 8,5ha, phường Hoàng Quế 6,82ha, phường Hà An 3,27ha và phường Yên Tử 2,52ha.

Cùng với việc tập trung tháo gỡ vướng mắc về mặt bằng, Quảng Ninh cũng chủ động chuẩn bị nguồn lực tài chính phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Tỉnh đã phê duyệt Dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư với tổng mức đầu tư 2.760 tỷ đồng; đồng thời bố trí 2.000 tỷ đồng từ nguồn tăng thu tiền sử dụng đất năm 2025 để triển khai công tác giải phóng mặt bằng.

Tiến độ bàn giao mặt bằng đã tạo điều kiện để chủ đầu tư triển khai các công việc tiếp theo. Theo ghi nhận, tại những khu vực đã đủ điều kiện, nhân lực, máy móc và thiết bị đã được huy động để thực hiện khảo sát, thăm dò địa chất. Một số vị trí trên địa bàn phường Tuần Châu đã bắt đầu thi công các hạng mục nền đường, cầu vượt và công trình phụ trợ theo kế hoạch. Điều này cho thấy sự phối hợp chặt chẽ giữa địa phương và chủ đầu tư, đồng thời góp phần tận dụng hiệu quả quỹ thời gian thực hiện Dự án.

Tuy nhiên, khối lượng công việc phía trước vẫn còn rất lớn. Hiện toàn tuyến còn 145,05ha chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng, liên quan đến 1.856 hộ dân và 18 tổ chức. Trong đó, Hoàng Quế là phường có số hộ bị ảnh hưởng nhiều nhất với 982 hộ; tiếp đến là Đông Mai với 367 hộ, Uông Bí 257 hộ và Yên Tử 243 hộ.

Ngoài khối lượng thu hồi đất lớn, Dự án còn đặt ra nhiều yêu cầu phức tạp như hoán đổi đất quốc phòng, đất an ninh; di dời hệ thống hạ tầng kỹ thuật; xác định nguồn gốc đất; xây dựng hệ số điều chỉnh giá đất và bố trí tái định cư cho các hộ dân bị ảnh hưởng...

Để bảo đảm mục tiêu hoàn thành giải phóng mặt bằng trước ngày 30/9/2026, UBND tỉnh Quảng Ninh yêu cầu các địa phương hoàn tất việc thông báo thu hồi đất, kiểm kê, kiểm đếm, xác minh nguồn gốc đất và lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trong tháng 6/2026; hoàn thành phê duyệt các phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trong tháng 7/2026.

Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ chuyên môn, tăng cường tuyên truyền, vận động nhân dân đồng thuận, chủ động xử lý các khó khăn phát sinh và phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư trong quá trình hoàn thiện hồ sơ, phương án bồi thường và tái định cư…