Quyết tâm trong năm 2026 giải ngân 100% vốn 3 Chương trình mục tiêu quốc gia

(BKTO) - Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu quyết tâm trong năm 2026 phải giải ngân 100% nguồn vốn ngân sách Trung ương được giao cho 3 Chương trình Mục tiêu quốc gia (MTQG), coi đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm nhằm khắc phục triệt để tình trạng chậm giải ngân kéo dài nhiều năm qua.

Chiều 06/7, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì Hội nghị quán triệt, thúc đẩy triển khai 3 Chương trình MTQG: xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (DTTS&MN).

Hội nghị được kết nối trực tuyến từ trụ sở Chính phủ đến đầu cầu các địa phương.

Nhiều kết quả quan trọng

3 Chương trình MTQG được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 257/2025/QH15 ngày 11/12/2025. Quá trình triển khai diễn ra đồng thời với việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Cơ chế quản lý được chuyển mạnh theo hướng phân cấp, phân quyền. Tổng ngân sách nhà nước bố trí cho Chương trình giai đoạn 2026-2030 khoảng 423.000 tỷ đồng.

Trên cơ sở tổng kết 3 Chương trình MTQG giai đoạn 2021-2025, Chương trình giai đoạn 2026-2030 được thiết kế theo hướng tích hợp, tăng phân cấp, tập trung nguồn lực và quản lý theo kết quả. Các quy định mới đã xử lý cơ bản những hạn chế về giao thoa chính sách, phân tán đầu mối, nhiều văn bản hướng dẫn, phân bổ nguồn lực dàn trải và đánh giá còn nặng về đầu vào; đồng thời tạo khuôn khổ để địa phương chủ động tổ chức thực hiện.

Sau khi nghe báo cáo và các ý kiến, kết luận Hội nghị, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đánh giá, sau 5 năm triển khai, 3 Chương trình MTQG (2021-2025) đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, tạo chuyển biến rõ nét ở khu vực nông thôn, miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Các chương trình đã góp phần xây dựng hệ thống hạ tầng ngày càng đồng bộ; hỗ trợ phát triển sinh kế, tạo việc làm, giảm nghèo, giải quyết nhà ở, đất sản xuất, đồng thời nâng cao chất lượng giáo dục, y tế và đời sống người dân.

Đối với Chương trình xây dựng nông thôn mới, 4/7 chỉ tiêu đã vượt mục tiêu đề ra, 3 chỉ tiêu còn lại cơ bản hoàn thành. Đặc biệt, cả nước đã phát triển khoảng 25.000 sản phẩm OCOP. Đây là kết quả rất đáng ghi nhận khi hầu hết các địa phương đều đã hình thành được những sản phẩm đặc trưng, có chất lượng, góp phần nâng cao giá trị kinh tế và quảng bá hình ảnh địa phương.

Chương trình giảm nghèo bền vững cũng đạt nhiều kết quả tích cực với 2/5 chỉ tiêu vượt kế hoạch, 2 chỉ tiêu đạt mục tiêu và chỉ còn một chỉ tiêu chưa hoàn thành. Tỉ lệ hộ nghèo đa chiều đến cuối năm 2025 giảm xuống còn 2,95%, trở thành một trong những điểm sáng nổi bật của công tác giảm nghèo.

Đối với Chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng DTTS&MN, 6/9 chỉ tiêu đã đạt và vượt kế hoạch. Tuy nhiên, vẫn còn 3 chỉ tiêu chưa hoàn thành, gồm cải thiện hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội; giảm số xã, thôn đặc biệt khó khăn; công tác định canh, định cư. 

Trình ban hành bộ tiêu chí KPI về giải ngân của Chương trình trong tuần tới

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ NN&MT - với vai trò cơ quan thường trực Chương trình - tập trung cao độ trong công tác đôn đốc, tổng hợp tình hình, chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc theo thẩm quyền, đồng thời kịp thời báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo Trung ương đối với những vấn đề phát sinh vượt thẩm quyền; tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ Tài chính cùng các cơ quan liên quan để tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, giám sát, theo dõi, đánh giá việc tổ chức thực hiện Chương trình trên phạm vi cả nước.

Đặc biệt, Bộ NN&MT ngay trong tuần tới phải trình Chính phủ ban hành bộ tiêu chí đánh giá, chấm điểm KPI đối với việc triển khai và giải ngân các Chương trình mục tiêu quốc gia. Đây sẽ là căn cứ để lượng hóa kết quả thực hiện của từng bộ, ngành, địa phương cũng như xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị.

Bộ Dân tộc và Tôn giáo tập trung hướng dẫn, tháo gỡ những khó khăn trong triển khai hợp phần phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; bảo đảm các chính sách đến đúng địa bàn, đúng đối tượng và đúng nhu cầu cấp thiết nhất của người dân. Trọng tâm là phát triển sinh kế bền vững, ổn định đời sống, giảm nghèo đa chiều, nâng cao năng lực cộng đồng, bảo tồn bản sắc văn hóa và củng cố quốc phòng, an ninh tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Các địa phương chủ động ban hành đầy đủ nguyên tắc, tiêu chí, cơ chế, chính sách thuộc thẩm quyền để phân bổ nguồn vốn năm 2026; đồng thời đẩy mạnh phân cấp cho cấp xã, phường nhằm phát huy tính chủ động trong triển khai thực hiện. Các chương trình phải bảo đảm trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải; ưu tiên giải quyết dứt điểm các nhu cầu thiết yếu của người dân như nước sạch, đất ở, đất sản xuất, giáo dục, y tế và các vấn đề dân sinh cấp bách.

Nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, Phó Thủ tướng yêu cầu quyết tâm trong năm 2026 phải giải ngân 100% nguồn vốn ngân sách Trung ương được giao, coi đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm nhằm khắc phục triệt để tình trạng chậm giải ngân kéo dài nhiều năm qua.

Ngân hàng Chính sách xã hội tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Nhà nước, các bộ, ngành và địa phương triển khai hiệu quả các chương trình tín dụng chính sách, hỗ trợ phát triển sinh kế, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân, đặc biệt là hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số và người dân ở vùng khó khăn.

Thực tế cho thấy, ở những địa phương phát huy tốt vai trò của Ngân hàng Chính sách xã hội, công tác giảm nghèo đều có chuyển biến tích cực và bền vững hơn. Vì vậy, các địa phương cần quan tâm bổ sung nguồn vốn ủy thác cho Ngân hàng Chính sách xã hội, kết hợp với nguồn vốn của Trung ương để mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng cho hộ nghèo, hộ cận nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số. Nguồn vốn tín dụng cần được tập trung phục vụ phát triển sản xuất, tạo việc làm, cải thiện sinh kế, góp phần thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững./.