Sức mạnh của các Tập đoàn đầu tư chiến lược Việt Nam: Từ tích lũy nguồn lực đến bứt phá

(BKTO) - Tổng quy mô tài sản của Top 30 Tập đoàn Đầu tư chiến lược Việt Nam năm 2026 (ALPHA30) lên tới 4,29 triệu tỷ đồng và doanh thu khoảng 1,73 triệu tỷ đồng. Nguồn lực này là cơ sở quan trọng để các doanh nghiệp triển khai những dự án lớn, phát triển các nền tảng kinh doanh và tham gia những chu kỳ đầu tư dài hạn… - các chuyên gia nghiên cứu của Vietnam Report nhận định.

Tăng trưởng lan tỏa, hiệu quả vốn tiếp tục cải thiện

Theo ông Vũ Đăng Vinh - Tổng Giám đốc Vietnam Report, trong số các doanh nghiệp có mặt ở cả hai kỳ ALPHA30 năm 2025 và 2026, hơn 80% tăng doanh thu, hơn 95% cải thiện lợi nhuận và gần 80% cùng tăng cả hai chỉ tiêu so với cùng kỳ năm trước. Xét 5 năm gần nhất, Tỷ lệ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) về doanh thu và lợi nhuận ở mức trung vị lần lượt đạt 10,1% và 12,4% mỗi năm. Những kết quả này cho thấy tăng trưởng có nền tảng tương đối rộng trong nhóm ALPHA30.

Dù vậy, mức đóng góp giữa các doanh nghiệp chênh lệch đáng kể. Năm doanh nghiệp đóng góp nhiều nhất tạo ra khoảng 86% doanh thu tăng thêm và hai phần ba lợi nhuận tăng thêm của tập doanh nghiệp trong nghiên cứu. Đồng thời, năm doanh nghiệp lớn nhất theo từng chỉ tiêu chiếm khoảng hai phần ba tổng tài sản, doanh thu và lợi nhuận của ALPHA30.

Các đầu tàu vì thế giữ vai trò quyết định đối với mức tăng trưởng chung, đồng thời khiến kết quả tổng hợp nhạy hơn với diễn biến kinh doanh của một số tập đoàn. Khả năng nâng mức đóng góp của các doanh nghiệp còn lại sẽ giúp nền tảng tăng trưởng của ALPHA30 vững hơn.

Hơn 70% doanh nghiệp trong nghiên cứu cải thiện tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) trong năm gần nhất. Tuy nhiên, chỉ một phần ba doanh nghiệp ALPHA30 duy trì ROE từ 10% trở lên trong cả ba năm 2023-2025. Sự khác biệt giữa cải thiện trong một năm và duy trì hiệu quả qua nhiều năm cho thấy dư địa nâng chất lượng sử dụng vốn vẫn còn lớn.

Ông Phùng Hoàng Cơ - Phó Chủ tịch HĐQT Vietnam Report chia sẻ, FPT là ví dụ về khả năng kết hợp tăng trưởng với hiệu quả sinh lời. CAGR lợi nhuận 5 năm gần nhất đạt khoảng 20,4%, cao hơn CAGR tài sản 13,2%; ROE bình quân 3 năm gần nhất đạt khoảng 26%. Doanh nghiệp duy trì được khả năng sinh lời cao trong quá trình mở rộng quy mô.

Với những ngành có tính chu kỳ mạnh, kết quả cần được nhìn trong cả giai đoạn. Hòa Phát tăng lợi nhuận khoảng 29% trong năm 2025 (so với năm 2024), nhưng lợi nhuận vẫn thấp hơn một nửa so với đỉnh năm 2021, trong khi tài sản đã mở rộng đáng kể. Sự phục hồi là tín hiệu tích cực; hiệu quả khai thác các khoản đầu tư mới cần tiếp tục được kiểm chứng qua chu kỳ.

Quy mô tạo khả năng đầu tư, còn chất lượng phân bổ và vận hành vốn quyết định giá trị thu được. Vì vậy, tăng trưởng tài sản cần đi cùng khả năng sinh lời được duy trì.

Các doanh nghiệp nổi bật duy trì vị thế dẫn đầu

Ông Vũ Đăng Vinh cho biết, có 80% doanh nghiệp ALPHA30 năm 2025 tiếp tục hiện diện năm 2026, đồng thời 8/10 doanh nghiệp đứng đầu vẫn giữ vị trí trong Top 10. Kết quả này cho thấy vị thế của nhóm dẫn đầu tương đối ổn định qua hai kỳ nghiên cứu.

Nhóm duy trì Top 10 nổi bật hơn về hiệu quả qua nhiều năm, dù không có tốc độ tăng lợi nhuận năm gần nhất cao nhất. Trung vị ROE bình quân 3 năm gần nhất của nhóm đạt 15,2%, so với 9,1% ở các doanh nghiệp có mặt trong 2 năm (trừ Top 10) và 3,8% ở nhóm mới gia nhập. Nhóm này cũng ghi nhận trung vị CAGR doanh thu 5 năm gần nhất cao nhất, khoảng 17,4%.

Trong khi đó, nhóm mới gia nhập nổi bật về tốc độ mở rộng tài sản, với trung vị CAGR tài sản 5 năm gần nhất khoảng 27,6%. Nguồn lực tăng nhanh bổ sung tiềm năng phát triển cho ALPHA30, đồng thời đặt ra yêu cầu chuyển hóa đầu tư thành kết quả sinh lời ổn định hơn.

Như vậy, sau hai kỳ nghiên cứu 2025 và 2026, sức mạnh ALPHA30 thể hiện ở cả nền nguồn lực tích lũy và khả năng duy trì hiệu quả. Những năng lực này đang được đặt trong một môi trường vốn nhiều chuyển động, nơi nhu cầu đầu tư tăng cao, các kênh tài trợ mở rộng và cơ hội tái phân bổ tài sản ngày càng đa dạng.

Song cơ hội vẫn mở ra cho các ALPHA mới

Năm 2025, Vietnam Report nhận diện kinh tế xanh, công nghệ sâu, y tế và logistics thế hệ mới là những lĩnh vực có tiềm năng tạo ALPHA kế cận. Các chuyển động được ghi nhận đến năm 2026 đang củng cố thêm dự báo này, với một số cơ hội đã chuyển thành hạ tầng vận hành, dịch vụ và năng lực chuyên môn cụ thể.

Ông Phùng Hoàng Cơ dẫn chứng, trong lĩnh vực năng lượng, Nhà máy điện gió Savan 1 của T&T tại Lào vận hành thương mại từ cuối năm 2025, kết hợp phát triển nguồn điện với đầu tư truyền tải để đưa điện về Việt Nam. Trường hợp này cho thấy cơ hội đang mở rộng sang khả năng tổ chức các dự án năng lượng xuyên biên giới.

Với công nghệ sâu, Viettel phát triển hạ tầng tính toán tại Trung tâm Dữ liệu Hòa Lạc 2 với hơn 1.000 GPU NVIDIA H200, phục vụ nền tảng Viettel Cloud AI-Native. Hướng đầu tư này cụ thể hóa dự báo về nhu cầu hạ tầng AI, đồng thời mở rộng vai trò của tập đoàn từ cung cấp kết nối và lưu trữ dữ liệu sang hỗ trợ doanh nghiệp huấn luyện, triển khai các mô hình AI ngay tại Việt Nam.

Trong y tế, hợp tác giữa Vinmec và Siemens Healthineers năm 2026 hướng tới đào tạo, chuyển giao kiến thức và phát triển các trung tâm chuyên sâu, cho thấy đầu tư công nghệ đang gắn chặt hơn với nâng cao năng lực điều trị. Ở logistics, định hướng phát triển chuỗi cung ứng lạnh được Gemadept cụ thể hóa trong cấu trúc hợp tác mới với CJ Logistics, đồng thời tập trung nguồn lực quanh hệ sinh thái cảng và vận tải thủy.

Những chuyển động này cho thấy các lĩnh vực được nhận diện năm trước vẫn là hướng đầu tư đáng chú ý. Tuy nhiên, triển khai dự án hay bổ sung công nghệ mới chỉ là bước đầu. Khả năng tạo ALPHA cần được kiểm chứng qua mức độ khai thác tài sản, doanh thu, dòng tiền và hiệu quả vốn. Trong giai đoạn tiếp theo, lợi thế sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng lựa chọn cơ hội phù hợp, phối hợp nguồn lực và chuyển đầu tư thành kết quả kinh doanh có thể duy trì - ông Phùng Hoàng Cơ nêu rõ.