Thị trường chứng khoán chịu áp lực phân hóa

(BKTO) - Thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào một chu kỳ vận động lớn hơn cả về quy mô lẫn chiều sâu, đồng thời, chịu áp lực phân hóa, tính chọn lọc của dòng tiền và yêu cầu ngày càng khắt khe của nhà đầu tư.

Tâm lý thị trường thận trọng

Hiện nay, tâm lý thị trường tỏ ra thận trọng và phân tán ở các yếu tố mang tính toàn cầu. Với biến số có độ bất định cao là tình hình địa chính trị quốc tế, tuy có 22,2% ý kiến của các công ty niêm yết nhìn nhận theo hướng tích cực, song vẫn có tới 38,9% ý kiến đánh giá tiêu cực về nguy cơ các cú sốc bên ngoài. Tâm lý và dòng tiền trên thị trường cũng bị ảnh hưởng khi trong những tháng đầu năm 2026, khối nhà đầu tư nước ngoài vẫn tiếp tục duy trì xu hướng bán ròng.

Mặc dù việc FTSE Russell dự kiến nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam vào tháng 9/2026 - điều này mở ra nhiều cơ hội cho thị trường song trong ngắn hạn, dòng vốn ngoại vẫn tiềm ẩn nhiều biến động khi các quỹ cơ cấu danh mục và thị trường đã phần nào phản ánh thông tin từ trước. Khối nhà đầu tư nước ngoài có thể tiếp tục xu hướng cơ cấu danh mục hoặc thận trọng phòng thủ trước các biến động, khiến thị trường phụ thuộc nhiều hơn vào dòng tiền nội.

Đáng chú ý, lạm phát và chi phí đầu vào được đánh giá là rủi ro lớn nhất, với 61,1% ý kiến nghiêng về diễn biến bất lợi, đặt sức ép lên biên lợi nhuận doanh nghiệp. Áp lực lạm phát chi phí đẩy mạnh lên chủ yếu do áp lực từ giá năng lượng duy trì ở mức cao trong khi các hộ kinh doanh, doanh nghiệp tăng giá bán để bù đắp chi phí hoạt động kinh doanh. CPI bình quân 5 tháng đầu năm tăng 4,31% so với cùng kỳ nhưng lạm phát có dấu hiệu tăng nhiệt trong tháng 5 với CPI tăng 5,6% so với cùng kỳ và tăng 0,29% so với tháng 4. Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại nhiều khu vực vẫn kéo dài, rủi ro gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu chưa hoàn toàn được loại bỏ, khiến giá năng lượng và kỳ vọng lạm phát tiếp tục tiềm ẩn biến động.

Các chuyên gia cho rằng, với Việt Nam, áp lực càng rõ nét hơn khi các cú sốc chi phí từ bên ngoài diễn ra cùng lúc với chu kỳ đầu tư trong nước đang tăng tốc. Các dự báo lạm phát đã được điều chỉnh tăng do tác động truyền dẫn từ giá năng lượng, đặc biệt trong lĩnh vực vận tải và logistics. Đây là một biến số quan trọng cần theo dõi, khi khả năng chuyển hóa đà phục hồi doanh thu thành tăng trưởng lợi nhuận thực chất sẽ phụ thuộc đáng kể vào mức độ kiểm soát áp lực chi phí của doanh nghiệp.

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào một chu kỳ vận động lớn, cách nhìn nhận về uy tín của công ty đại chúng cũng có nhiều điểm nhấn đáng chú ý. Theo kết quả khảo sát của Vietnam Report, uy tín của công ty đại chúng được cả khối doanh nghiệp và nhà đầu tư nhìn nhận trước hết qua ba trụ cột cốt lõi: kết quả kinh doanh, minh bạch thông tin và chất lượng quản trị công ty. Một công ty có hiệu quả kinh doanh tốt, tuân thủ nghĩa vụ công bố thông tin và có bộ máy quản trị ổn định sẽ củng cố niềm tin trên thị trường vốn.

Tuy nhiên, giữa hai nhóm cũng có những khác biệt trong cách tiếp cận và đánh giá các yếu tố cấu thành uy tín của công ty trên thị trường vốn. Phía công ty đại chúng thể hiện hướng nghiêng nhiều hơn về hiệu quả vận hành và vị thế thương hiệu.

Có tới 95,8% số công ty xem kết quả kinh doanh là “thước đo danh tiếng” quan trọng nhất trên thị trường vốn, cao hơn đáng kể so với nhà đầu tư (85,7%). Đồng thời, yếu tố thương hiệu & hình ảnh công ty cũng được đánh giá cao hơn (50,0% so với 42,9% từ phía nhà đầu tư), phản ánh quan điểm nhìn nhận uy tín gắn nhiều hơn với vị thế thị trường, mức độ nhận diện và hình ảnh trên truyền thông từ phía các công ty đại chúng.

Quan tâm hàng đầu đến kết quả kinh doanh và sự minh bạch

Từ góc nhìn nhà đầu tư, kết quả kinh doanh và sự minh bạch, kịp thời trong công bố thông tin  được đặt ngang tầm, trở thành hai yếu tố có ảnh hưởng lớn nhất đến uy tín của các công ty đại chúng. Giới đầu tư nhìn nhận hiệu quả kinh doanh trong mối tương quan chặt chẽ với mức độ minh bạch và khả năng kiểm chứng thông tin.

Nói cách khác, lợi nhuận vẫn là điều kiện quan trọng, nhưng không đủ để tạo dựng niềm tin nếu thiếu chất lượng quản trị, sự nhất quán trong truyền thông và tính minh bạch trong quan hệ với thị trường. Sau hàng loạt biến cố trong những năm gần đây liên quan đến sai phạm của một số công ty đại chúng, minh bạch ngày càng được xem là nền tảng cốt lõi để doanh nghiệp duy trì uy tín và củng cố niềm tin của cổ đông.

Nhà đầu tư cũng đặc biệt chú trọng các yếu tố phản ánh mức độ tương tác và khả năng bảo vệ quyền lợi cổ đông của doanh nghiệp. Chênh lệch rõ nhất nằm ở yếu tố quan hệ nhà đầu tư (IR) - thước đo phản ánh mức độ chuyên nghiệp, tính minh bạch và năng lực đối thoại của doanh nghiệp với cộng đồng đầu tư, với tỷ lệ lựa chọn từ phía nhà đầu tư đạt 57,1%, cao hơn đáng kể so với 41,7% số công ty đại chúng bình chọn.

Tương tự, thanh khoản cổ phiếu cũng được các nhà đầu tư đánh giá cao (50%), phản ánh mức độ quan tâm của dòng tiền, độ mở của cơ cấu cổ đông và sức hút của doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán.

Trong giai đoạn từ tháng 4/2025 - tháng 3/2026, tần suất xuất hiện của tin tức về các doanh nghiệp niêm yết thuộc nhóm chủ đề Sản phẩm đã vươn lên dẫn đầu, chiếm tỷ trọng 15,8%, vượt nhóm Tài chính/Kết quả kinh doanh (15,3%). Các công ty đại chúng đang chủ động gia tăng mật độ truyền thông quanh các thông tin về việc ra mắt sản phẩm, mở rộng danh mục, khả năng phát triển, cải tiến chất lượng sản phẩm/dịch vụ, phát triển kênh phân phối và mức độ thích ứng với nhu cầu thị trường. Đây được xem là chiến lược thích ứng linh hoạt nhằm tiếp cận khách hàng và củng cố giá trị thương hiệu trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào một chu kỳ vận động lớn hơn cả về quy mô lẫn chiều sâu, đồng thời, chịu áp lực phân hóa, tính chọn lọc của dòng tiền và yêu cầu ngày càng khắt khe của nhà đầu tư. Trong bối cảnh đó, uy tín của công ty đại chúng không chỉ định nghĩa đơn thuần bằng quy mô lợi nhuận hay diễn biến giá cổ phiếu, mà còn được đánh giá dựa trên năng lực kiến tạo tăng trưởng bền vững, chất lượng quản trị, khả năng minh bạch hóa thông tin và mức độ thích ứng với thay đổi của môi trường kinh doanh./.