Ba Nghị quyết Trung ương 4 khóa XIV: Nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng và năng lực quản trị quốc gia

(BKTO) - Nghị quyết số 29-NQ/TW, Nghị quyết số 30-NQ/TW, Nghị quyết số 31-NQ/TW không phải là ba Nghị quyết riêng lẻ, mà là ba bộ phận gắn bó hữu cơ trong một chỉnh thể thống nhất, cùng giải quyết những vấn đề có ý nghĩa nền tảng và quyết định đối với năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng.

Đây là khẳng định của đồng chí Nguyễn Duy Ngọc - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương - khi quán triệt những nội dung cốt lõi của ba Nghị quyết quan trọng về xây dựng Đảng vừa được thông qua tại Hội nghị Trung ương 4, khoá XIV, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, diễn ra sáng 16/10.

Theo Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, ba Nghị quyết là ba bộ phận gắn bó hữu cơ trong một chỉnh thể thống nhất, cùng giải quyết những vấn đề có ý nghĩa nền tảng và quyết định đối với năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng. Trong đó, xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị tạo nền tảng vững chắc; đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền tạo bước chuyển về chất trong năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng; xây dựng đội ngũ cán bộ là khâu then chốt, quyết định kết quả tổ chức thực hiện. Ba Nghị quyết có trọng tâm riêng nhưng bổ sung, hỗ trợ lẫn nhau, không thể tách rời” – Trưởng Ban Tổ chức Trung ương khẳng định.

Việc đồng thời ban hành ba nghị quyết thể hiện bước phát triển mới trong tư duy và tầm nhìn chiến lược về xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, hướng mạnh vào nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền, sức chiến đấu của Đảng và năng lực quản trị quốc gia; phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị và nhân dân, chuyển những chủ trương, quyết sách đúng đắn thành kết quả phát triển thực chất, nâng cao đời sống Nhân dân.

Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện

Trình bày 6 nội dung cốt lõi của Nghị quyết số 31-NQ/TW ngày 15/10/2026 về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc cho biết, trước hết, cần phải nâng cao năng lực tự đổi mới, tự chỉnh đốn, tự hoàn thiện của Đảng, coi đây là yêu cầu thường xuyên, xuất phát từ chính nhu cầu phát triển của Đảng.

Nghị quyết yêu cầu kiên định nền tảng tư tưởng, mục tiêu, lý tưởng, đường lối đổi mới và các nguyên tắc tổ chức, hoạt động của Đảng; đồng thời, không ngừng đổi mới tư duy, phương pháp và cách thức tổ chức thực hiện, phù hợp với sự vận động của thực tiễn. “Kiên định không có nghĩa là bảo thủ, đổi mới không có nghĩa là xa rời nguyên tắc. Chính sự thống nhất giữa kiên định và đổi mới tạo nên bản lĩnh, sức sống và năng lực phát triển của Đảng” - Trưởng Ban Tổ chức Trung ương cho biết.

Thứ hai, nhận thức đầy đủ mối quan hệ giữa “xây” và “chống”, quản lý Đảng chặt chẽ, nghiêm minh. Nghị quyết tiếp tục khẳng định “xây” là cơ bản, chiến lược, lâu dài; “chống” phải kiên quyết, kiên trì, nghiêm minh, đồng thời, bảo đảm tính giáo dục và nhân văn. Điểm cần chú ý là không chỉ tập trung phát hiện, xử lý vi phạm đã xảy ra, mà phải coi trọng hơn việc xây dựng tổ chức, hoàn thiện cơ chế, nâng cao chất lượng sinh hoạt đảng, tự phê bình và phê bình; chủ động nhận diện nguy cơ, cảnh báo và phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ gốc.

Thứ ba, xây dựng Đảng thật sự là đạo đức, là văn minh; đề cao văn hóa của Đảng, trách nhiệm nêu gương và sự thống nhất giữa lời nói với việc làm.

Theo đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, đây là yêu cầu có ý nghĩa nền tảng đối với việc củng cố bản chất, uy tín và sức chiến đấu của Đảng. Nghị quyết nhấn mạnh việc xây dựng và thực hành các chuẩn mực đạo đức cách mạng, văn hóa trong Đảng; đề cao tinh thần vì nước, vì dân, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; công tâm, trung thực, tôn trọng sự thật, bảo vệ cái đúng, nói đi đôi với làm.

Thứ tư, xây dựng Đảng phải thực sự dựa vào Nhân dân, gắn bó mật thiết với Nhân dân và chịu sự giám sát của Nhân dân. Nghị quyết tiếp tục quán triệt sâu sắc quan điểm “Dân là gốc”, coi đây là nguyên tắc xuyên suốt trong xây dựng Đảng và hệ thống chính trị.

Thứ năm, gắn xây dựng, chỉnh đốn Đảng với nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và hiệu quả phát triển đất nước; lấy kết quả thực tiễn làm thước đo quan trọng.

Theo Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, đây là một trong những điểm thể hiện rõ yêu cầu mới của Nghị quyết. Chất lượng công tác xây dựng Đảng phải được kiểm chứng không chỉ qua việc thực hiện các nguyên tắc, quy định, chế độ sinh hoạt hay kết quả đánh giá, xếp loại tổ chức đảng, đảng viên, mà quan trọng hơn là qua năng lực lãnh đạo, cầm quyền, chất lượng quản trị quốc gia, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị và kết quả phát triển đất nước.

Thứ sáu, đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trong Đảng, coi đây là phương thức quan trọng để đổi mới, nâng cao chất lượng công tác xây dựng, chỉnh đốn và quản lý Đảng trong giai đoạn mới.

Chuyển đổi số trong Đảng không chỉ là số hóa văn bản, hồ sơ đảng viên hay đưa các quy trình công tác lên môi trường điện tử, mà quan trọng hơn là đổi mới phương thức tổ chức, quản lý, điều hành và lãnh đạo trên cơ sở dữ liệu, công nghệ số và những phương pháp quản trị hiện đại.

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh, xây dựng, chỉnh đốn Đảng không chỉ nhằm làm cho Đảng trong sạch, vững mạnh, mà còn phải làm cho Đảng không ngừng tự đổi mới, tự chỉnh đốn, tự hoàn thiện, có đủ bản lĩnh, trí tuệ, năng lực và uy tín để lãnh đạo đất nước trong kỷ nguyên mới.

Tiếp tục đổi mới, hoàn thiện phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng trong kỷ nguyên mới

Trên nền tảng xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, yêu cầu đặt ra là tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền, nâng cao hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo của Đảng. Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 15/10/2026 về tiếp tục đổi mới, hoàn thiện phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng trong kỷ nguyên mới đã kế thừa, phát triển những quan điểm, chủ trương của Nghị quyết số 28-NQ/TW khóa XIII, đồng thời đặt ra những yêu cầu mới phù hợp với mô hình tổ chức hệ thống chính trị và nhiệm vụ phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Theo Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, Nghị quyết số 29-NQ/TW tiếp tục làm rõ và hoàn thiện phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, bảo đảm Đảng lãnh đạo toàn diện nhưng không bao biện, làm thay; phát huy đầy đủ vai trò, thẩm quyền và trách nhiệm của các chủ thể trong hệ thống chính trị.

Đây là yêu cầu cốt lõi, xuyên suốt quá trình đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng. “Không bao biện, làm thay nhưng cũng không buông lỏng lãnh đạo; không quyết định thay thẩm quyền của cơ quan khác nhưng phải chịu trách nhiệm về chất lượng, hiệu quả lãnh đạo” - đồng chí Nguyễn Duy Ngọc nêu rõ.

Nghị quyết đã đổi mới phân công, phân cấp, phân quyền theo hướng rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, gắn với kiểm soát quyền lực và phát huy tính chủ động, sáng tạo. Theo đó, Trung ương tập trung vào những vấn đề chiến lược, thể chế, chính sách lớn và kiểm tra, giám sát; cấp tỉnh phát huy vai trò tổ chức thực hiện, điều phối nguồn lực, liên kết phát triển; cấp xã chủ động thực hiện nhiệm vụ, giải quyết công việc và phục vụ nhân dân, doanh nghiệp theo thẩm quyền.

Bên cạnh đó, Nghị quyết số 29-NQ/TW đã đổi mới căn bản việc xây dựng và tổ chức thực hiện nghị quyết, bảo đảm mỗi chủ trương, quyết sách được chuẩn bị kỹ lưỡng, có tính khả thi và được thực hiện đến cùng. Đồng thời, đổi mới công tác kiểm tra, giám sát theo hướng chủ động phòng ngừa, cảnh báo sớm, đồng hành với tổ chức thực hiện và nâng cao hiệu quả lãnh đạo; hiện đại hóa phương thức lãnh đạo, cầm quyền trên cơ sở nâng cao năng lực tham mưu chiến lược, dự báo, ứng dụng khoa học, công nghệ, dữ liệu và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân.

Theo Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết số 29-NQ/TW là đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền không làm thay đổi bản chất, mục tiêu và những nguyên tắc nền tảng của Đảng, mà nhằm làm cho sự lãnh đạo của Đảng ngày càng khoa học, dân chủ, hiện đại, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm và hiệu quả hơn.

Đổi mới căn bản, toàn diện công tác cán bộ

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc cho biết, Nghị quyết số 30-NQ/TW, ngày 15/10/2026 về tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp và đổi mới căn bản, toàn diện công tác cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới xác định 5 quan điểm chỉ đạo, 3 khâu đột phá và 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu, với những mục tiêu cụ thể đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Theo đó, Nghị quyết đổi mới tư duy về công tác cán bộ, xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ để lựa chọn, xây dựng và phát triển đội ngũ; không bố trí công việc theo con người hiện có. Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc cho biết, đây là sự thay đổi rất quan trọng trong cách tiếp cận công tác cán bộ. Trước hết phải xác định rõ yêu cầu nhiệm vụ, chức năng, vị trí việc làm và những năng lực cần thiết; từ đó mới lựa chọn, đào tạo, bố trí, sử dụng cán bộ phù hợp. Không thể vì đang có cán bộ như thế nào mà thiết kế công việc theo con người như thế ấy, hoặc chỉ căn cứ vào bằng cấp, thâm niên, quá trình công tác để bố trí cán bộ. Nghị quyết đặt ra yêu cầu quản lý, xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ một cách thống nhất, liên tục, từ tạo nguồn, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng đến đánh giá, bố trí, sử dụng, sàng lọc và thực hiện chính sách. Mỗi khâu phải gắn với yêu cầu nhiệm vụ trước mắt và lâu dài, bảo đảm tính kế thừa, ổn định và phát triển.

Nghị quyết cũng đổi mới thực chất việc đánh giá cán bộ, lấy phẩm chất, năng lực, uy tín và đặc biệt là kết quả, sản phẩm công việc làm thước đo chủ yếu. Theo đó, cần phải khắc phục tình trạng đánh giá hình thức, bình quân, nể nang, né tránh; không chỉ đánh giá qua hồ sơ, báo cáo, nhận xét chung chung mà phải dựa vào kết quả thực hiện nhiệm vụ, những sản phẩm cụ thể, có thể kiểm chứng. “Tuy nhiên, đánh giá bằng kết quả không có nghĩa là chỉ nhìn vào những con số mà phải xem xét kết quả trong mối quan hệ với tính chất, độ khó của nhiệm vụ, điều kiện thực hiện, nguồn lực được giao và đóng góp thực chất của từng cá nhân” – Trưởng Ban Tổ chức Trung ương lưu ý.

Song song với đó, Nghị quyết đổi mới cơ chế phát hiện, tạo nguồn, lựa chọn và sử dụng cán bộ theo hướng rộng mở, thực chất hơn; đặc biệt coi trọng phát hiện, trọng dụng nhân tài; tạo động lực để cán bộ cống hiến, khuyến khích và bảo vệ người dám đổi mới, sáng tạo vì lợi ích chung, kiên quyết sàng lọc, thay thế người không đáp ứng yêu cầu; kiểm soát chặt chẽ quyền lực trong công tác cán bộ, đề cao trách nhiệm của cấp ủy, người đứng đầu, hoàn thiện thể chế và ứng dụng dữ liệu, công nghệ để nâng cao tính khách quan, minh bạch.

Cùng với việc ban hành ba Nghị quyết, Bộ Chính trị đã xây dựng Chương trình hành động chung để lãnh đạo, chỉ đạo triển khai đồng bộ, thống nhất. Chương trình hành động của Bộ Chính trị xác định 5 nhóm nhiệm vụ chung, 3 nhóm nhiệm vụ đặc thù, với tổng số 39 nhiệm vụ, trong đó có 26 nhiệm vụ xác định thời hạn hoàn thành và 13 nhiệm vụ thực hiện thường xuyên.

Theo đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, điều quan trọng nhất sau Hội nghị không chỉ là nhận thức đúng, đầy đủ nội dung các nghị quyết, mà phải biến nhận thức thành hành động, biến chủ trương thành kết quả cụ thể. Do đó, mỗi cấp ủy, tổ chức đảng, mỗi cán bộ, đảng viên, trước hết là người đứng đầu, phải nhận thức đầy đủ trách nhiệm của mình, chủ động hành động, quyết tâm khắc phục những hạn chế, yếu kém, tạo ra những kết quả cụ thể ngay từ công việc hằng ngày.

“Đó chính là yêu cầu để nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng, đáp ứng trọng trách lịch sử lãnh đạo đất nước thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển trong kỷ nguyên mới” - Trưởng Ban Tổ chức Trung ương nhấn mạnh./.