Thống nhất trình Quốc hội chủ trương đầu tư hai dự án hạ tầng giao thông trọng điểm

(BKTO) - Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) thống nhất sẽ trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến đối với: chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội; việc điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất của Quốc hội.

Chiều ngày 16/7, tiếp tục Phiên họp thứ 4, UBTVQH cho ý kiến về: chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội; việc điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Doãn Anh Thơ tham dự Phiên họp.

Sơ bộ tổng mức đầu tư đường Vành đai 5 khoảng 288.268 tỷ đồng

Trình bày Tờ trình về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn cho biết, việc đầu tư hoàn thành dự án Vành đai 5 - Vùng Thủ đô là vô cùng cấp thiết nhằm thúc đẩy liên kết vùng, hình thành một tuyến đường bộ cao tốc kết nối Thủ đô Hà Nội với các địa phương trong vùng, đáp ứng nhu cầu vận tải bền vững, góp phần tạo động lực lan tỏa, mở ra không gian phát triển kinh tế mới, tạo tiền đề phát triển kinh tế xã hội…

Với chiều dài khoảng 349km, dự án đi qua địa bàn 7 địa phương: TP. Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, TP. Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Phú Thọ. Dự án gồm tuyến chính với quy mô 6 làn xe cao tốc, tốc độ thiết kế 100 - 120km/giờ và đường song hành (đường bên) dọc tuyến với quy mô tối thiểu 2 làn xe, tốc độ thiết kế 60 - 80km/giờ.

Sơ bộ tổng mức đầu tư của Dự án khoảng 288.268 tỷ đồng, bao gồm: phần tuyến chính cao tốc khoảng 215.192 tỷ đồng, thực hiện bằng ngân sách trung ương; phần đường song hành khoảng 73.076 tỷ đồng, thực hiện bằng ngân sách địa phương.

Trên cơ sở phân tích ưu, nhược điểm các hình thức đầu tư, để góp phần giảm chi phí logistics nhằm thu hút đầu tư, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số, Chính phủ đề xuất đầu tư dự án theo hình thức đầu tư công, triển khai thu phí sau khi hoàn thành.

Dự án sẽ xây dựng đồng bộ các nút giao liên thông, cầu cạn, hệ thống giao thông thông minh (ITS), trung tâm điều hành và các trạm dừng nghỉ hiện đại.

Điều chỉnh phạm vi, quy mô tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng

Đối với Dự thảo Nghị quyết điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Bộ Xây dựng cho biết, Dự án được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 187/2025/QH15. Quá trình lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, xuất hiện nhiều yếu tố mới tác động đến dự án nên cần điều chỉnh chủ trương đầu tư để nâng cao hiệu quả dự án, đảm bảo an toàn, bền vững.

Cụ thể, Chính phủ đề xuất, điều chỉnh đoạn tuyến chính từ ga Nam Hải Phòng đến ga Lạch Huyện thành tuyến nhánh; bổ sung đoạn tuyến đường sắt từ Yên Viên đến Gia Lâm, dài khoảng 8,4 km; bổ sung 2 nhánh kết nối 2 tuyến đường sắt hiện hữu vào các ga của tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Đồng thời, điều chỉnh quy mô đoạn ga Bắc Hồng đến ga Nam Hải Phòng từ phân kỳ đầu tư đường đơn thành đầu tư đường đôi; bổ sung hạng mục di dời công trình điện trên 110kV thuộc 2 dự án đi cùng hành lang do Thành phố Hà Nội làm cơ quan chủ quản.

Trên cơ sở cập nhật phạm vi, quy mô, khối lượng, đơn giá, tỷ giá và chính sách, sơ bộ tổng mức đầu tư dự án là 289.975 tỷ đồng, tăng 86.744 tỷ đồng so với sơ bộ tổng mức đầu tư được Quốc hội phê duyệt - Thứ trưởng Lê Anh Tuấn cho biết.

Rà soát kỹ quy mô, hướng tuyến các dự án

Từ góc độ cơ quan thẩm tra, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản thống nhất với sự cần thiết đầu tư 2 dự án.

Đối với Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội, Cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ nguyên nhân chênh lệch giữa quy hoạch kết cấu hạ tầng đường bộ và phạm vi đầu tư thực tế theo dự án; đồng thời chứng minh rõ lợi ích tăng thêm so với chi phí phát sinh, tránh nguy cơ không khai thác hết giá trị tài sản hiện hữu.

Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tiếp tục rà soát phạm vi hướng tuyến để tối thiểu hóa khối lượng giải phóng mặt bằng, giảm chi phí đầu tư, tạo dư địa khai thác quỹ đất và phát triển không gian đô thị, công nghiệp, dịch vụ sau khi hoàn thành.

Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị Chính phủ bổ sung số liệu dự báo nhu cầu vận tải cụ thể cho từng giai đoạn, từng đoạn tuyến để làm cơ sở phân kỳ đầu tư hợp lý; tránh tình trạng quy mô đầu tư không phù hợp dẫn đến phải điều chỉnh trong thời gian ngắn hoặc đầu tư vượt quá nhu cầu thực tế, gây lãng phí vốn đầu tư công. Đồng thời, cần làm rõ cơ sở đầu tư đồng bộ hệ thống đường song hành trên toàn tuyến và rà soát kỹ tính khả thi của phương án bố trí vốn.

Về điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Cơ quan thẩm tra đề nghị rà soát kỹ hướng tuyến, vị trí ga, các nhánh kết nối với quy hoạch địa phương và quy hoạch sử dụng đất.

Đánh giá toàn diện mối quan hệ giữa tuyến đường sắt này với hệ thống đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị, cảng biển, cảng cạn, trung tâm logistics nhằm phát huy tối đa hiệu quả logistics.

Đồng thời, Chính phủ cần làm rõ nguyên nhân tăng, giảm của từng khoản mục chi phí để hạn chế tối đa việc điều chỉnh tổng mức đầu tư trong giai đoạn triển khai.

Về nguồn vốn, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị có đánh giá sâu các rủi ro phát sinh từ nguồn vốn vay nước ngoài và chuẩn bị sẵn phương án dự phòng nếu việc huy động vốn không đáp ứng tiến độ.

Tại Phiên họp, các thành viên UBTVQH đã tập trung thảo luận về sự cần thiết, tính cấp bách của việc đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội; đánh giá về sự phù hợp của hướng tuyến với các quy hoạch đã được phê duyệt; phân kỳ đầu tư, quy mô từng đoạn tuyến, tiêu chuẩn kỹ thuật; phân tích về tính khả thi, khả năng cân đối vốn.

Các ý kiến cũng phân tích, đánh giá nguyên nhân và sự cần thiết phải điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Phát biểu kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh, UBTVQH cơ bản thống nhất sự cần thiết trình Quốc hội ban hành Nghị quyết về chủ trương đầu tư dự án đường vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội; thống nhất về Nghị quyết điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án xây dựng đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo Cơ quan chủ trì soạn thảo, các cơ quan liên quan khẩn trương rà soát, nghiên cứu, tiếp thu, hoàn chỉnh các hồ sơ Dự án Nghị quyết.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo, các cơ quan liên quan khẩn trương rà soát, nghiên cứu, tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến phát biểu của các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội và báo cáo thẩm tra sơ bộ của Ủy ban Kinh tế và Tài chính, đặc biệt là ý kiến phát biểu của Chủ tịch Quốc hội và các Phó Chủ tịch Quốc hội… để hoàn chỉnh các hồ sơ dự án Nghị quyết.

UBTVQH thống nhất sẽ trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến đối với hai Dự thảo Nghị quyết này tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất của Quốc hội.