Xử lý thực chất các kiến nghị của doanh nghiệp xây dựng

(BKTO) - Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh yêu cầu này tại cuộc làm việc với Hiệp hội Các nhà thầu xây dựng Việt Nam và một số doanh nghiệp xây dựng, chiều 10/9.

Các kiến nghị tập trung vào đấu thầu, quản lý chi phí, vật liệu, nhân lực

Theo Chủ tịch Hiệp hội Các nhà thầu xây dựng Việt Nam Nguyễn Quốc Hiệp, việc đẩy mạnh đầu tư công, triển khai các dự án hạ tầng lớn đang tạo nguồn việc đáng kể cho ngành xây dựng. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn gặp nhiều khó khăn về chi phí đầu vào, cơ chế thực hiện dự án và các quy định pháp lý.

Qua tổng hợp ý kiến doanh nghiệp, các kiến nghị tập trung vào đấu thầu, quản lý chi phí, vật liệu, nhân lực và tổ chức thực hiện dự án. Về đấu thầu, Hiệp hội đề nghị tiếp tục hoàn thiện quy định về tổng thầu, tổ hợp nhà thầu, nhà thầu phụ và cơ chế giao thầu, phù hợp với thực tế triển khai các dự án quy mô lớn; đồng thời làm rõ quy định về hồ sơ, thông tin đấu thầu và chỉ định thầu, tạo cơ sở pháp lý minh bạch cho doanh nghiệp.

Hiệp hội cho rằng hệ thống định mức, đơn giá và các khoản chi phí xây dựng còn bất cập, chưa theo kịp biến động của giá vật liệu, nhân công cũng như yêu cầu áp dụng công nghệ mới. Do đó, cần nghiên cứu hoàn thiện đơn giá tổng hợp, điều chỉnh các khoản chi phí trong dự toán phù hợp hơn với thực tế thị trường, bảo đảm hiệu quả thực hiện dự án và hoạt động của doanh nghiệp.

Về vật liệu xây dựng, Hiệp hội đề nghị hoàn thiện cơ chế quản lý, khai thác và cung ứng, nghiên cứu điều phối nguồn vật liệu theo nhu cầu thực tế, tạo điều kiện để nhà thầu chủ động nguồn cung cho các công trình trọng điểm. Cùng với đó, cần đơn giản hóa thủ tục liên quan đến bãi đổ thải, đất đào và các điều kiện phục vụ thi công, hạn chế phát sinh thời gian, chi phí, ảnh hưởng tiến độ dự án…

Một vấn đề khác được Hiệp hội và doanh nghiệp quan tâm là nhân lực. Chi phí nhân công trong dự toán nhiều dự án chưa sát thực tế, trong khi lao động xây dựng ngày càng thiếu và có xu hướng già hóa; hệ thống đào tạo chưa đáp ứng nhu cầu gia tăng từ các dự án đầu tư công, hạ tầng quy mô lớn. 

Các doanh nghiệp đề nghị gắn đào tạo với nhu cầu thực tế, tăng cường kết nối giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp, có chiến lược phát triển nhân lực gắn với đổi mới công nghệ và giải pháp bổ sung lao động trong những lĩnh vực thiếu hụt, kể cả cơ chế phù hợp để sử dụng lao động nước ngoài khi cần thiết…

Phối hợp đánh giá sát cung - cầu, hoàn thiện cơ chế khai thác khoáng sản

Phát biểu kết luận, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cho biết, Chính phủ đang tập trung hoàn thiện thể chế, bảo đảm các quy định pháp luật đồng bộ, thống nhất, phù hợp với thông lệ quốc tế và điều kiện thực tiễn của Việt Nam, vừa đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, vừa tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Một luật hay một nghị định không thể bao quát, phù hợp hoàn toàn với mọi địa phương, doanh nghiệp và điều kiện cụ thể; vì vậy, trong quá trình tổ chức thực hiện cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách, với tinh thần không gây khó khăn, phiền hà mà tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp.

Cùng với hoàn thiện thể chế, Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả tổ chức thực thi. Đây là trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương, gắn với cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, giảm chi phí tuân thủ và tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp. 

Các kiến nghị của Hiệp hội và doanh nghiệp cần được tiếp nhận, xử lý kịp thời theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp ngày 18/7/2026 và các cuộc họp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc do các Phó Thủ tướng chủ trì, với tinh thần khẩn trương, quyết liệt, hiệu quả, không né tránh, không đùn đẩy.

Việc trả lời, xử lý phải rõ ràng, thực chất, hướng tới giải quyết dứt điểm vấn đề, không chỉ viện dẫn chung chung các quy định pháp luật. Những nội dung liên quan đến cơ chế, chính sách hoặc vượt thẩm quyền phải được chủ động nghiên cứu, đề xuất phương án, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét.

Đối với Bộ Tài chính, Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị: Nghiên cứu các đề xuất của Hiệp hội và phối hợp xử lý những nội dung thuộc chức năng, thẩm quyền của Bộ, nhất là các vấn đề liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp xây dựng.

Bảo đảm nguồn vật liệu phục vụ các công trình, dự án. Các cơ quan liên quan cần phối hợp đánh giá sát cung - cầu, hoàn thiện cơ chế khai thác khoáng sản nhóm 3 và nhóm 4 làm vật liệu xây dựng thông thường, đồng thời sớm hoàn thiện cơ chế điều phối vật liệu liên vùng trong tháng 9/2026, góp phần khắc phục tình trạng thiếu hụt cục bộ. Đối với nguồn khoáng sản đã phân cấp cho địa phương, cần tăng cường chỉ đạo, tổ chức thực hiện, bảo đảm đáp ứng nhu cầu của các công trình.

Bộ Xây dựng đôn đốc các địa phương công bố kịp thời công cụ giá, định mức xây dựng; hướng dẫn phương pháp xác định giá vật liệu tại mỏ theo quy định của Luật Địa chất và Khoáng sản sửa đổi, bổ sung, cũng như việc thực hiện các nghị định, thông tư mới liên quan đến Luật Xây dựng và cơ chế chuyển tiếp.

Những vướng mắc doanh nghiệp gặp phải khi áp dụng các quy định mới, nhất là về cơ chế chuyển tiếp, chi phí chung, tiền lương và các khoản chi phí liên quan, cần được Hiệp hội tổng hợp cụ thể để Bộ Xây dựng hướng dẫn bằng văn bản, bảo đảm thống nhất trong thực hiện. Trường hợp vượt thẩm quyền hoặc chưa được giải quyết, Hiệp hội tổng hợp, báo cáo Phó Thủ tướng Thường trực để chỉ đạo.

Các địa phương chủ động hơn trong quản lý và điều phối nguồn vật liệu. Việc khảo sát, công bố giá vật liệu xây dựng, nhân công, ca máy và chỉ số giá xây dựng phải kịp thời, sát diễn biến thị trường, khắc phục tình trạng công bố chậm hoặc chưa phản ánh đầy đủ chủng loại, mức giá thực tế.

Các địa phương có công trình trọng điểm đi qua cần phối hợp trong quản lý, cấp phép, quy hoạch và điều phối nguồn khoáng sản, chủ động cân đối cung - cầu, tránh thiếu hụt cục bộ ảnh hưởng tiến độ dự án. Đồng thời, cần nghiên cứu, phát triển và sử dụng các loại vật liệu thay thế phù hợp, góp phần đa dạng hóa nguồn cung và đáp ứng yêu cầu phát triển hạ tầng.

Về đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu rà soát việc duy trì mạng lưới các trường đại học, cao đẳng thuộc lĩnh vực xây dựng, bảo đảm nguồn nhân lực cần thiết cho ngành; nghiên cứu, thúc đẩy cơ chế đặt hàng đào tạo, tăng cường hợp tác giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp, gắn quy mô, ngành nghề đào tạo với nhu cầu thực tế của xã hội và thị trường lao động…/.