Bình Điền: 30 năm đưa khoa học vào đồng ruộng, hướng tới nông nghiệp xanh

(BKTO) - Kỷ niệm 30 năm thành lập Hội đồng Khoa học, Bình Điền tiếp tục lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và dữ liệu làm nền tảng phát triển các giải pháp nông nghiệp xanh, hiệu quả và bền vững.

Chiều 21/8, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền tổ chức Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập Hội đồng Khoa học (1996-2026) với chủ đề “30 năm Hội đồng Khoa học - Đồng hành - Bình Điền vững bước”.

Sự kiện có sự tham dự của đại diện lãnh đạo, nguyên lãnh đạo các cơ quan Trung ương; Bộ Nông nghiệp và Môi trường; các viện, trường, sở, ban, ngành; các hiệp hội trong lĩnh vực nông nghiệp; Tập đoàn Hóa chất Việt Nam cùng đông đảo nhà khoa học, đối tác và cơ quan báo chí.

30 năm gắn khoa học với thực tiễn sản xuất

Tháng 9/1996, ông Lê Quốc Phong, nguyên Tổng Giám đốc Công ty CP Phân bón Bình Điền, quyết định thành lập Hội đồng Cố vấn Khoa học Kỹ thuật. Đây là mô hình kết nối doanh nghiệp với đội ngũ các nhà khoa học trong nhiều lĩnh vực như nông hóa, thổ nhưỡng, dinh dưỡng cây trồng, bảo vệ thực vật và công nghệ vi sinh.

Qua các thế hệ Chủ tịch Hội đồng, từ GS.TS. Vũ Cao Thái, GS.TS. Mai Văn Quyền đến PGS.TS. Nguyễn Văn Bộ, Hội đồng Khoa học Kỹ thuật từng bước trở thành “bộ não tri thức”, tham gia định hướng nghiên cứu, phát triển sản phẩm và xây dựng quy trình kỹ thuật phù hợp với từng vùng sinh thái.

Điểm đáng chú ý trong mô hình của Bình Điền là khoa học không dừng lại ở phòng thí nghiệm. Các nhà khoa học cùng cán bộ kỹ thuật của doanh nghiệp trực tiếp xuống ruộng, lên rẫy, khảo nghiệm trên từng loại đất và cây trồng. Kết quả nghiên cứu được chuyển hóa thành các sản phẩm phân bón Đầu Trâu chuyên dùng và quy trình canh tác phù hợp với điều kiện thực tế.

Đây cũng là nền tảng hình thành triết lý hoạt động của Bình Điền: “Lấy khoa học làm nền tảng, lấy nông dân làm động lực, lấy hiệu quả canh tác làm thước đo và lấy phát triển bền vững làm mục tiêu lâu dài”.

Trong 30 năm, doanh nghiệp đã triển khai nhiều chương trình đưa tiến bộ khoa học đến với người sản xuất. Tiêu biểu là Chương trình Canh tác lúa thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu tại 13 tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long.

Theo Bình Điền, chương trình góp phần giúp nông dân giảm 20-30% lượng phân bón hóa học, giảm 30-50% lượng giống gieo sạ và gia tăng lợi nhuận khoảng 2,5-4,5 triệu đồng/ha.

Tại Tây Nguyên, Chương trình Canh tác cà phê thông minh hướng người trồng cà phê đến quản lý dinh dưỡng dựa trên sức khỏe đất, sử dụng hợp lý các nguồn đầu vào, nâng cao hiệu quả sản xuất và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đặc biệt, trong triển khai Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long, Bình Điền đang đồng hành cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia xây dựng, chuyển giao quy trình kỹ thuật hướng tới giảm phát thải trong sản xuất.

Song song với nghiên cứu và thử nghiệm, Bình Điền chú trọng công tác chuyển giao kiến thức. Hàng nghìn lớp tập huấn, mô hình trình diễn cùng nhiều chương trình truyền hình, phát thanh và báo chí chuyên sâu như “Cùng Đầu Trâu làm giàu”, “Phân bón với Nhà nông”, “Đồng hành và Chia sẻ”, “Canh tác thông minh” đã góp phần đưa kiến thức khoa học đến gần hơn với nông dân.

Qua đó, mối liên kết giữa nhà khoa học - doanh nghiệp - hệ thống khuyến nông - nông dân từng bước hình thành, tạo thành hệ sinh thái chuyển giao tri thức phục vụ sản xuất.

Hướng tới hệ sinh thái giải pháp nông nghiệp

Bước vào giai đoạn 2026-2030, Bình Điền xác định khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và dữ liệu sẽ tiếp tục là động lực quan trọng tạo ra giá trị mới cho nông nghiệp.

Theo doanh nghiệp, biến đổi khí hậu, suy giảm sức khỏe đất, yêu cầu giảm phát thải khí nhà kính, chi phí đầu vào và các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường đang đặt ra những yêu cầu mới đối với sản xuất nông nghiệp.

Người nông dân không chỉ cần sản phẩm phân bón mà cần một hệ thống giải pháp giúp sử dụng hiệu quả vật tư đầu vào, giảm chi phí, bảo vệ và phục hồi sức khỏe đất, nâng cao năng suất và chất lượng nông sản, đồng thời thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm phát thải.

Chuyển đổi số, dữ liệu sản xuất và truy xuất nguồn gốc cũng ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam.

Trong giai đoạn mới, Hội đồng Khoa học tiếp tục giữ vai trò tư vấn chiến lược, kết nối Bình Điền với các viện nghiên cứu, trường đại học, cơ quan quản lý, hệ thống khuyến nông, doanh nghiệp công nghệ và đối tác trong và ngoài nước để đưa nhanh hơn các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.

Một trong những hướng trọng tâm là phát triển canh tác cây ăn trái thông minh. Bình Điền phối hợp với Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, Viện Cây ăn quả miền Nam và Hội Làm vườn Việt Nam triển khai mô hình trên các cây sầu riêng, thanh long, xoài; đồng thời hợp tác với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Nai và Câu lạc bộ Doanh nông Việt Nam phát triển bền vững chuỗi giá trị bưởi Đồng Nai.

Đối với canh tác lúa thông minh, doanh nghiệp phối hợp với Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia và Hiệp hội Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam đẩy mạnh ứng dụng công nghệ sinh học, số hóa và các giải pháp tăng cường sức khỏe đất, gắn với Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp.

Bên cạnh đó, Bình Điền hợp tác với Công ty Công nghệ Sinh học BioSpring nghiên cứu ứng dụng các vi sinh vật có khả năng hạ phèn, khử ngộ độc hữu cơ và giảm phát thải khí nhà kính vào sản phẩm phân bón Đầu Trâu.

Doanh nghiệp cũng đang hợp tác với Viện Nghiên cứu Lúa gạo Quốc tế (IRRI) về quy trình xử lý rơm rạ và vi sinh vật ức chế khí gây hiệu ứng nhà kính; phối hợp với Trung tâm Khuyến nông Quốc gia và Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI) triển khai chương trình Canh tác cà phê thông minh đến năm 2028.

Những hướng nghiên cứu trên cho thấy Bình Điền đang chuyển từ tư duy nghiên cứu sản phẩm đơn lẻ sang phát triển các giải pháp tổng thể cho từng ngành hàng, vùng sinh thái và nhu cầu sản xuất.

Tri ân các thế hệ nhà khoa học

Tại lễ kỷ niệm, Bình Điền dành phần quan trọng để tri ân các thế hệ nhà khoa học đã đồng hành cùng doanh nghiệp trong suốt 30 năm qua.

Nhiều chuyên gia đã trực tiếp tham gia nghiên cứu, khảo nghiệm và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật cho nông dân tại nhiều vùng miền trong nước, cũng như một số quốc gia lân cận như Lào, Campuchia và Myanmar.

Theo Bình Điền, sự đồng hành của đội ngũ khoa học đã góp phần quan trọng vào quá trình xây dựng thương hiệu phân bón Đầu Trâu, đồng thời tạo nền tảng để doanh nghiệp mở rộng từ cung cấp sản phẩm phân bón sang cung cấp các giải pháp canh tác.

Ghi nhận những đóng góp này, Hội đồng Khoa học Công ty CP Phân bón Bình Điền được trao Bằng khen của Hiệp hội Phân bón Việt Nam vì có thành tích xuất sắc góp phần phát triển ngành phân bón giai đoạn 2020-2025 và Giấy khen của Tập đoàn Hóa chất Việt Nam.

Phát biểu tại lễ kỷ niệm, ông Ngô Văn Đông, Tổng Giám đốc Công ty CP Phân bón Bình Điền, khẳng định người nông dân luôn là trung tâm và khoa học kỹ thuật là nền tảng trong quá trình phát triển của doanh nghiệp.

Theo ông Ngô Văn Đông, trong giai đoạn mới, Bình Điền sẽ tiếp tục cùng Hội đồng Khoa học đưa hàm lượng trí tuệ, công nghệ xanh và dữ liệu số vào các quy trình sản xuất, qua đó hỗ trợ nông dân nâng cao hiệu quả canh tác, gia tăng giá trị nông sản và hướng tới phát triển nông nghiệp bền vững.

Từ nền tảng 30 năm gắn kết doanh nghiệp với giới khoa học, Bình Điền đang đứng trước một giai đoạn phát triển mới, trong đó khoa học - công nghệ không chỉ phục vụ việc tạo ra sản phẩm phân bón mà còn hướng tới giải quyết các bài toán lớn của ngành nông nghiệp như sức khỏe đất, hiệu quả sử dụng đầu vào, giảm phát thải, thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao giá trị nông sản.

Đây cũng là hướng đi phù hợp với yêu cầu chuyển đổi từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang phát triển kinh tế nông nghiệp, góp phần xây dựng nền nông nghiệp Việt Nam xanh, hiệu quả và có sức cạnh tranh cao hơn.