Để pháp luật dễ hiểu, dễ nhớ ở cơ sở

(BKTO) - Từ sân khấu hóa, hỏi - đáp trực tiếp đến infographic, hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) tại cơ sở đang được đổi mới theo hướng dễ hiểu, dễ nhớ. Thực tiễn triển khai Đề án 1371 tại Lữ đoàn Công binh 25, Quân khu 9 cho thấy, khi quy định pháp luật gắn với tình huống và đời sống hằng ngày, người dân dễ tiếp nhận và chủ động chấp hành hơn.

Đa dạng cách truyền tải

Năm 2026, Lữ đoàn Công binh 25 được Quân khu 9 lựa chọn thực hiện điểm Đề án 1371. Do thực hiện nhiệm vụ trên nhiều địa bàn, từ đất liền đến biên giới, biển, đảo, công tác PBGDPL được triển khai theo hướng linh hoạt, phù hợp từng nhóm đối tượng và điều kiện tiếp nhận.

Một hoạt động tiêu biểu là chương trình “Thượng tôn pháp luật và trách nhiệm bảo vệ Tổ quốc” do Lữ đoàn phối hợp với cấp ủy, chính quyền xã Tân Phú Trung, tỉnh Đồng Tháp tổ chức. Thay vì chỉ giới thiệu các điều khoản bằng hình thức thuyết trình, chương trình tạo nhiều không gian để người dân trực tiếp tham gia thông qua sân khấu hóa, giao lưu hỏi - đáp, tài liệu phát tay và các sản phẩm trực quan.

Nội dung được lựa chọn tập trung vào những quy định có liên quan trực tiếp đến trách nhiệm của công dân trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng. Trong đó có các nội dung về nghĩa vụ quân sự, lực lượng dự bị động viên, dân quân tự vệ và phòng thủ dân sự thuộc nhóm 9 luật về quân sự, quốc phòng được sửa đổi, bổ sung.

Điểm đáng chú ý là các quy định tương đối chuyên môn được chia nhỏ thành những nội dung cụ thể để người dân dễ theo dõi. Hơn 300 tờ rơi pháp luật được phát tới người tham dự; 20 infographic được thiết kế theo từng chủ đề, giúp người xem nhanh chóng nắm bắt những thông tin chính mà không phải tiếp cận toàn bộ một văn bản dài.

Các tình huống sân khấu hóa tiếp tục đưa pháp luật đến gần hơn với đời sống. Thay vì chỉ nghe một quy định được đọc lên, người dân có thể quan sát tình huống, trao đổi và đặt câu hỏi để hiểu rõ hơn cách thực hiện trong thực tế.

Bà Nguyễn Thị Thanh Hoa, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Tân Phú Trung cho rằng, việc kết hợp sân khấu hóa, giao lưu hỏi - đáp, tờ rơi và infographic giúp nội dung pháp luật được chuyển tải sinh động, dễ hiểu và phù hợp với nhiều nhóm đối tượng hơn. Cách làm này góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ và nhân dân, trong đó có những quy định liên quan đến công tác tuyển quân năm 2027.

Theo bà Hoa, địa phương mong muốn tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Lữ đoàn Công binh 25 để tổ chức thêm các hoạt động thiết thực, qua đó vừa nâng cao nhận thức pháp luật cho người dân, vừa góp phần xây dựng địa bàn vững mạnh, giữ gìn an ninh, trật tự và củng cố tình đoàn kết quân - dân.

Từ góc độ người trực tiếp tham gia, ông Nguyễn Văn Tiếp, người dân ấp 2, xã Tân Phú Trung nhận xét, cách tuyên truyền tại chương trình khá gần gũi và dễ hiểu. Những tình huống được thể hiện trên sân khấu giúp người xem dễ hình dung hơn, trong khi hình ảnh và nội dung trình bày rõ ràng hỗ trợ việc theo dõi, ghi nhớ.

Qua chương trình, ông Tiếp cho biết mình hiểu thêm về trách nhiệm của công dân trong chấp hành pháp luật, thực hiện nghĩa vụ quân sự cũng như tham gia xây dựng, bảo vệ quê hương. Ông mong muốn những chương trình tương tự tiếp tục được tổ chức để người dân có thêm kiến thức, sau đó có thể chia sẻ, vận động người thân và những người xung quanh cùng thực hiện tốt.

Phát huy vai trò chủ động của người dân

Những phản hồi từ cơ sở cho thấy, đổi mới hình thức PBGDPL không đơn thuần nhằm tạo không khí sinh động cho một buổi tuyên truyền. Điều đáng quan tâm hơn là người dân được chuyển từ vị trí người nghe thụ động sang người trực tiếp tham gia trao đổi, đặt câu hỏi và xử lý các tình huống liên quan đến pháp luật.

Trung tá Nguyễn Thanh Kha, Phó Chủ nhiệm Chính trị Lữ đoàn Công binh 25 cho biết, thông qua chương trình, cán bộ, chiến sĩ của Lữ đoàn tiếp tục phát huy vai trò trong công tác dân vận, đồng thời phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương để đưa pháp luật đến gần người dân hơn.

Theo Trung tá Kha, việc đổi mới và đa dạng hóa phương pháp tuyên truyền tạo điều kiện để người dân chủ động tìm hiểu pháp luật, nâng cao ý thức tự giác chấp hành, đồng thời tiếp tục vận động gia đình và cộng đồng cùng thực hiện.

Đây cũng là một yêu cầu quan trọng đối với hoạt động PBGDPL tại cơ sở. Nếu người dân chỉ được nghe nhưng không hiểu rõ nội dung, không ghi nhớ những quy định liên quan trực tiếp đến mình hoặc không biết phải thực hiện như thế nào thì hiệu quả tuyên truyền khó đi vào thực chất.

Đặc biệt, trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng, nhiều quy định gắn trực tiếp với nghĩa vụ và trách nhiệm của công dân. Vì vậy, cách truyền tải càng cụ thể, gần với những tình huống đời sống thì càng thuận lợi cho người dân trong quá trình tiếp nhận và ghi nhớ.

Việc Lữ đoàn Công binh 25 được lựa chọn thực hiện điểm Đề án 1371 trong năm 2026 vì thế không chỉ đặt ra yêu cầu hoàn thành các nhiệm vụ theo kế hoạch, mà còn đòi hỏi đơn vị tiếp tục tìm kiếm những phương thức tuyên truyền phù hợp hơn với từng địa bàn, từng nhóm đối tượng.

Từ thực tiễn triển khai, Lữ đoàn tiếp tục xác định đổi mới nội dung, phương pháp PBGDPL là một trong những nhiệm vụ cần được duy trì; đồng thời tăng cường phối hợp với chính quyền và các tổ chức, đoàn thể tại địa phương để phát huy hiệu quả của hoạt động tuyên truyền./.