Hà Nội sắp bước vào 16 ngày lễ hội sáng tạo, đưa di sản thành nguồn lực phát triển

(BKTO) - Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ” và chủ đề “Kinh tế sáng tạo” sẽ chính thức diễn ra từ ngày 13 - 28/11.

Sự kiện do UBND TP. Hà Nội và Hội Kiến trúc sư Việt Nam chỉ đạo; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội cùng Tạp chí Kiến trúc thường trực tổ chức, với sự phối hợp của Văn phòng UNESCO tại Hà Nội, Chương trình Định cư con người Liên hợp quốc (UN-Habitat) và các đơn vị liên quan tổ chức.

Chiều 06/11, tại Hà Nội, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức họp báo cung cấp thông tin về Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội lần thứ 5 - năm 2026.

Lễ hội diễn ra trong 16 ngày, quy tụ gần 1.000 nghệ nhân, nghệ sĩ trong nước và gần 100 nghệ sĩ quốc tế đến từ 21 quốc gia. Điểm mới của lễ hội năm nay là lần đầu tiên áp dụng mô hình lưu trú sáng tác quốc tế, tạo điều kiện để các nghệ sĩ trong và ngoài nước trực tiếp hợp tác, sáng tạo cùng cộng đồng địa phương.

Từ sự kiện văn hóa đến hệ sinh thái sáng tạo đô thị

Phát biểu tại họp báo, bà Lê Thị Ánh Mai - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội cho biết, kể từ khi gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO trong lĩnh vực Thiết kế năm 2019, Hà Nội không ngừng nỗ lực đưa văn hóa và sáng tạo trở thành nguồn lực quan trọng trong chiến lược phát triển Thủ đô.

Qua bốn mùa tổ chức với các chủ đề “Khơi nguồn Sáng tạo” (2021), “Thiết kế và Công nghệ” (2022), “Dòng chảy” (2023) và “Giao lộ Sáng tạo” (2024), lễ hội từng bước trở thành không gian kết nối nghệ sĩ, kiến trúc sư, nhà thiết kế, nghệ nhân, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo, tổ chức quốc tế và cộng đồng.

Bước sang mùa thứ năm, lễ hội hướng tới mục tiêu chuyển từ “tổ chức lễ hội” sang “xây dựng hệ sinh thái sáng tạo đô thị”. Theo bà Lê Thị Ánh Mai, đây là kết quả của quá trình chuẩn bị, kết nối và đồng sáng tạo xuyên suốt cả năm.

Theo định hướng này, các ý tưởng, sản phẩm sáng tạo được nghiên cứu, phát triển trong năm sẽ có cơ hội giới thiệu, trưng bày và tiếp cận thị trường tại lễ hội. Qua đó, tăng cường kết nối giữa hoạt động sáng tạo với sản xuất, kinh doanh, mở rộng cơ hội hợp tác cho nghệ nhân, cơ sở sản xuất và doanh nghiệp.

Lấy cảm hứng từ lịch sử đô thị Thăng Long - Kẻ Chợ, tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ” tôn vinh tài hoa, kỹ năng và năng lực sáng tạo được tích lũy, trao truyền qua nhiều thế hệ. Nếu “Kẻ Chợ” gợi nhắc một đô thị giao thương sầm uất, thì “Kẻ Nghệ” nhấn mạnh vai trò của con người, từ nghệ nhân, người làm nghề truyền thống đến kiến trúc sư, nhà thiết kế, nghệ sĩ và thế hệ trẻ trong việc kiến tạo những giá trị mới.

Với mạch kết nối “Thị - Phố - Nghề” và ba trục triển khai gồm kinh tế sáng tạo, nghệ thuật liên ngành và đồng sáng tạo, lễ hội hướng tới phát huy các nguồn lực văn hóa, di sản, nghề truyền thống và sức sáng tạo của cộng đồng, phục vụ phát triển kinh tế, văn hóa và đô thị.

Theo Ban Tổ chức, khoảng 150 hoạt động sẽ được triển khai tại 5 cụm khu vực chính, gồm Quảng trường Sáng tạo, Chợ Đồng Xuân, các đình và di tích phố cổ, Công viên Thống Nhất, cùng hệ thống rạp hát và sân khấu cộng đồng.

Kết nối di sản, sáng tạo với giá trị kinh tế

Bên cạnh quy mô và sự đa dạng của các hoạt động, điểm nhấn của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 là định hướng tạo ra những giá trị có khả năng tiếp tục phát triển sau khi sự kiện kết thúc.

Thông điệp “Kết tài hoa, dệt tài sản” thể hiện mục tiêu kết nối các nguồn lực sáng tạo với hoạt động sản xuất, kinh doanh, từng bước chuyển hóa di sản, tri thức và kỹ năng truyền thống thành những giá trị văn hóa, kinh tế lâu dài.

Chia sẻ về định hướng này, TS. KTS. Phan Đăng Sơn - Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh các ngành công nghiệp văn hóa được ưu tiên phát triển, kiến trúc không chỉ là một ngành công nghiệp văn hóa mà còn đóng vai trò hạ tầng vật chất cho nhiều lĩnh vực như điện ảnh, biểu diễn, mỹ thuật, thủ công, thời trang và du lịch.

Theo ông Sơn, việc tái sử dụng không gian đô thị, phát huy giá trị các công trình di sản và hình thành những địa điểm dành cho hoạt động sáng tạo có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế văn hóa. Ông nhấn mạnh khả năng đóng góp của kiến trúc trong việc “biến di sản thành tài sản, và biến không gian thành sinh kế”.

Định hướng kết nối sáng tạo với phát triển kinh tế, văn hóa được thể hiện qua các hoạt động cụ thể của lễ hội. Công chúng sẽ có cơ hội trải nghiệm nhiều chương trình nghệ thuật, triển lãm và không gian sáng tạo như triển lãm đa giác quan “Chạm Đồng Xuân”, các hoạt động kiến trúc - nghệ thuật tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm và chuỗi 17 chương trình nghệ thuật “Hà Nội sáng đèn” tại 11 địa điểm biểu tượng của Thành phố.

Đáng chú ý, bên cạnh các hoạt động trưng bày, giới thiệu, lễ hội còn chú trọng phát triển sản phẩm sáng tạo thông qua những chương trình như “Kết duyên Sáng tạo” và Summer Camp “Re - Làng nghề tái sinh”. Các chương trình hướng tới kết nối nghệ nhân, nhà thiết kế và các đơn vị sản xuất, tạo điều kiện để sản phẩm sáng tạo được ứng dụng, thương mại hóa và tiếp cận thị trường.

Thông qua chuỗi hoạt động này, lễ hội không chỉ giới thiệu các giá trị văn hóa, nghệ thuật của Hà Nội mà còn hướng tới mở rộng không gian hợp tác, phát triển sản phẩm và khai thác tiềm năng kinh tế từ các nguồn lực sáng tạo.

Theo kế hoạch, lễ khai mạc “Thăng Long Kẻ Nghệ” dự kiến diễn ra lúc 19 giờ 30 phút ngày 13/11 tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm; chương trình bế mạc “Hà Nội, những vang động” được tổ chức lúc 19 giờ 30 phút ngày 28/11 tại khu vực Chợ Đồng Xuân./.