Quảng Ngãi: Tập trung triển khai đồng bộ các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030

(BKTO) - Nhằm cụ thể hóa các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới, Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Quảng Ngãi vừa ban hành Kế hoạch số 381/KH-UBND triển khai thực hiện thực hiện Chương trình hành động số 23-CTr/ĐU ngày 11/8/2026 của Ban Thường vụ Đảng ủy UBND tỉnh thực hiện Nghị quyết số 09-NQ/TU ngày 20/7/2026 của Tỉnh ủy về lãnh đạo thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026 - 2030.

Động lực từ sự đồng bộ và tập trung trọng điểm

Điểm nhấn nổi bật trong kế hoạch lần này là việc xác định rõ ràng trách nhiệm, nguồn lực và sản phẩm đầu ra cho từng cơ quan, đơn vị, địa phương. Thay vì dàn trải, nguồn lực đầu tư được tập trung ưu tiên cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, các địa bàn đặc biệt khó khăn, vùng biên giới và hải đảo.

Tỉnh định hướng xây dựng nông thôn mới không chỉ dừng lại ở hạ tầng mà phải gắn liền với quá trình đô thị hóa, thích ứng linh hoạt với biến đổi khí hậu. Kinh tế nông thôn được khơi thông theo hướng xanh, tuần hoàn và sinh thái, gắn liền với tái cơ cấu ngành nông nghiệp. Qua đó, khoảng cách phát triển giữa các vùng miền và các nhóm dân cư sẽ dần được thu hẹp, tạo nên một nền tảng xã hội ổn định, vững chắc cho sự phát triển lâu dài của tỉnh.

Tỉnh đặt các mục tiêu:
 Đưa thu nhập bình quân của người dân nông thôn tăng gấp 2,5 đến 3 lần so với mốc năm 2020. Đặc biệt, đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, mục tiêu được đặt ra là nâng mức thu nhập bình quân đạt bằng 1/2 mức bình quân chung của cả nước.

Phấn đấu có trên 65% tổng số xã trên địa bàn đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó điểm sáng là việc định hướng khoảng 2% số xã vươn lên đạt chuẩn "nông thôn mới hiện đại". Tỷ lệ dân số nông thôn được sử dụng nước sạch đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia phải đạt trên 70%.

Phấn đấu cơ bản không còn hộ nghèo. Đồng thời, giải quyết triệt để vấn đề tư liệu sản xuất với 100% hộ đồng bào dân tộc thiểu số đủ đất ở và đất sản xuất theo định mức quy định. Vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi sẽ cơ bản không còn các xã, thôn đặc biệt khó khăn.

 Từ tuyên truyền sâu rộng đến quản trị hiệu lực

Để thực hiện các mục tiêu đề ra, công tác tuyên truyền được đổi mới để đi vào chiều sâu, khơi dậy tinh thần tự lực, tự cường và ý chí vươn lên thoát nghèo của chính người dân. Đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền phù hợp với từng địa bàn, đối tượng; kịp thời cung cấp thông tin chính xác; phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng; khơi dậy tinh thần chủ động, tự lực, tự cường và ý chí vươn lên của Nhân dân. 

Triển khai hiệu quả các phong trào thi đua về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; kịp thời phát hiện, biểu dương, nhân rộng mô hình hay, cách làm hiệu quả.

Song song với đó, hiệu lực và hiệu quả quản lý nhà nước được siết chặt thông qua việc đề cao trách nhiệm của người đứng đầu các cấp. Đề cao trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng và người đứng đầu trong lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện Nghị quyết số 09-NQ/TU; đưa các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia vào chương trình, kế hoạch công tác hằng năm của UBND tỉnh, các cơ quan, đơn vị và địa phương. 

Rà soát, xác định số liệu; cụ thể hóa các chỉ tiêu đến năm 2030 thành mục tiêu, chỉ tiêu hằng năm phù hợp với điều kiện thực tế; xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm, nguồn số liệu và chế độ theo dõi, cập nhật, báo cáo; tích hợp các mục tiêu, chỉ tiêu vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm và 5 năm của tỉnh. Xây dựng lộ trình, phân công nhiệm vụ cụ thể; tăng cường phối hợp giữa các ngành, lĩnh vực, địa phương; gắn kết quả thực hiện với đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tổ chức, cá nhân và trách nhiệm của người đứng đầu. 

Kiện toàn cơ chế chỉ đạo, điều phối và tổ chức thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình; tăng cường theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, thanh tra, giám sát; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh, xử lý các hành vi tiêu cực, lãng phí, sai đối tượng, sai mục tiêu. Chú trọng tập huấn, bồi dưỡng năng lực cho đội ngũ cán bộ trực tiếp tham mưu, nhất là cán bộ cấp cơ sở, cán bộ nữ, cán bộ trẻ và cán bộ là người dân tộc thiểu số.

Tập trung phát triển sản xuất, kinh tế nông thôn, nâng cao thu nhập và giảm nghèo bền vững. Đẩy mạnh cơ cấu lại ngành nông nghiệp và phát triển kinh tế nông thôn, tiểu thủ công nghiệp theo hướng sinh thái, hiện đại, tích hợp đa giá trị và thích ứng với thị trường. Khuyến khích sản xuất nông nghiệp giảm phát thải, nông nghiệp sinh thái, hữu cơ; áp dụng quy trình sản xuất tốt (VietGAP, GlobalGAP), sử dụng vật tư an toàn, truy xuất nguồn gốc; phát triển sản phẩm OCOP gắn với tiềm năng, lợi thế, đặc sản của từng địa phương; xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường. 

Tăng cường thu hút đầu tư vào khu vực miền núi, nhất là các dự án sản xuất, chế biến nông - lâm sản, phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và tạo việc làm tại chỗ. Ưu tiên hỗ trợ hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp nhỏ và vừa, trang trại, hộ sản xuất có đăng ký kinh doanh tại địa bàn đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, an toàn khu, biên giới và hải đảo.

Đảm bảo thực hiện các mục tiêu chiến lược

Để bảo đảm thực hiện các mục tiêu chiến lược về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2030, UBND tỉnh Quảng Ngãi giao Sở Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan đầu mối tham mưu UBND tỉnh tổ chức triển khai thực hiện Kế hoạch; chủ trì theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện; phối hợp với các sở, ban, ngành và UBND cấp xã hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện; tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh kết quả thực hiện theo quy định.

Sở Dân tộc và Tôn giáo chủ trì tham mưu, hướng dẫn và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ thuộc lĩnh vực công tác dân tộc và chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số; chủ trì các nội dung về hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, sắp xếp, ổn định dân cư thuộc phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao; phối hợp với các sở, ngành, địa phương thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo và các chính sách liên quan đến vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Chủ trì tham mưu thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; đất ở, đất sản xuất; sắp xếp, ổn định dân cư; giảm nghèo và các chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số theo chức năng, nhiệm vụ.

Các sở, ban, ngành, cơ quan, đơn vị cấp tỉnh căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao và nội dung Kế hoạch, chủ động tổ chức thực hiện các nhiệm vụ được phân công; xây dựng kế hoạch hoặc văn bản cụ thể đối với những nhiệm vụ cần triển khai chi tiết; xác định rõ nội dung công việc, tiến độ thực hiện, sản phẩm đầu ra và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, cá nhân có liên quan. Chủ động hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho địa phương trong quá trình thực hiện. 

Đề nghị Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh và các tổ chức chính trị - xã hội tỉnh phối hợp tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên và Nhân dân tích cực tham gia thực hiện Chương trình; phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội, vận động nguồn lực và nhân rộng các mô hình, cách làm hiệu quả trong xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng nông thôn.

UBND các xã, phường, đặc khu căn cứ Kế hoạch của UBND tỉnh, các chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao và điều kiện thực tế của địa phương, xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện; rà soát, cụ thể hóa các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ, giải pháp theo từng năm và cả giai đoạn 2026 - 2030; phân công cụ thể trách nhiệm cho từng cơ quan, đơn vị, cá nhân phụ trách; chủ động huy động, lồng ghép và sử dụng hiệu quả các nguồn lực; tổ chức kiểm tra, đánh giá tiến độ và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện trên địa bàn./.