Tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật: Từ yêu cầu cấp bách đến hành động quyết liệt

(BKTO) - Kể từ khi Nghị quyết số 2092/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội “phát lệnh” triển khai cuộc tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) với quy mô chưa từng có, các Bộ, ngành, địa phương trên cả nước, trong đó có Kiểm toán nhà nước (KTNN), đã đồng loạt vào cuộc với tinh thần quyết liệt, đồng bộ. Chưa đầy ba tháng triển khai, nhiều nhiệm vụ trọng tâm đã hoàn thành, tạo nền tảng quan trọng để cuộc tổng rà soát "về đích" đúng tiến độ.

Khẩn trương triển khai trên phạm vi cả nước

Theo Báo cáo của Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống VBQPPL (Bộ Tư pháp), đến ngày 15/6/2026, công tác triển khai tổng rà soát hệ thống VBQPPL đã được đẩy mạnh trên phạm vi cả nước với nhiều nhiệm vụ quan trọng hoàn thành. Trong đó, Bộ Tài chính đã ban hành văn bản hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về kinh phí thực hiện nhiệm vụ tổng rà soát VBQPPL, tạo cơ sở để các Bộ, ngành, địa phương triển khai công việc đúng quy định, bảo đảm áp dụng hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc biệt trong công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật.

Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo cũng đã hoàn thành việc kết nối Chuyên mục Tổng rà soát hệ thống VBQPPL trên Cổng Pháp luật quốc gia với trang “Hệ thống Tư liệu - Văn kiện Đảng” thuộc Cổng thông tin điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, góp phần phục vụ hiệu quả công tác tra cứu, nghiên cứu và đối chiếu các văn bản của Đảng trong quá trình rà soát.

Bên cạnh đó, nhiều cơ quan đã hoàn thành việc tổng hợp, phân loại các kiến nghị về chính sách, những vướng mắc phát sinh từ thực tiễn để gửi các Bộ, ngành, địa phương nghiên cứu, xử lý trong quá trình rà soát. Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã tổ chức lấy ý kiến phản ánh, kiến nghị của các tổ chức thành viên, doanh nghiệp, hiệp hội và các đối tượng liên quan về những bất cập của quy định pháp luật; đồng thời tổng hợp, chuyển các ý kiến đến các cơ quan có thẩm quyền để nghiên cứu, xem xét.

Ở địa phương, nhiều tỉnh, thành phố đã hoàn thành hoặc cơ bản hoàn thành việc lập danh mục rà soát với số lượng lớn. Đặc biệt, một số Bộ, ngành và địa phương đã bước đầu xác định các văn bản cần sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ. Nhiều cơ quan đang tiếp tục tổ chức lấy ý kiến để hoàn thiện kết quả rà soát và xây dựng báo cáo sơ bộ gửi Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo đúng thời hạn quy định.

Cùng với đó, công tác truyền thông về tổng rà soát hệ thống VBQPPL cũng được đẩy mạnh tại nhiều Bộ, ngành, địa phương nhằm nâng cao nhận thức, tạo sự đồng thuận xã hội và khuyến khích người dân, doanh nghiệp tham gia góp ý hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Kết quả tổng rà soát hệ thống VBQPPL trong lĩnh vực KTNN là cơ sở để KTNN kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền hoàn thiện hệ thống pháp luật về KTNN, phù hợp với thực tiễn hoạt động kiểm toán và thông lệ quốc tế và yêu cầu phát triển của Ngành, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh KTNN đang tiến hành tổng kết, đánh giá và định hình chiến lược phát triển của Ngành trong giai đoạn tới và đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật KTNN.

TS. Đặng Văn Hải - Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, KTNN

KTNN chủ động phát huy “vai trò kép” trong tổng rà soát

Trong tiến trình tổng rà soát trên phạm vi cả nước, KTNN được đánh giá là một trong những cơ quan triển khai sớm, nghiêm túc và bài bản. Ngay ngày 22/4/2026 - chỉ hai tuần sau khi Ban Chỉ đạo ban hành kế hoạch - KTNN đã ban hành Kế hoạch số 514/KH-KTNN, thành lập Tổ công tác theo Quyết định số 581/QĐ-KTNN ngày 05/5/2026. Đồng thời, KTNN triển khai ngay việc tập huấn, hướng dẫn các đơn vị trực thuộc thực hiện nhiệm vụ tổng rà soát VBQPPL trong lĩnh vực KTNN; ban hành công văn hướng dẫn chi tiết; thiết lập nhóm Zalo để hỗ trợ trực tiếp các đơn vị trong quá trình triển khai nhiệm vụ.

Thực hiện cuộc tổng rà soát lần này với “vai trò kép”, KTNN không chỉ rà soát hệ thống văn bản nội bộ của Ngành mà còn phát huy nguồn dữ liệu thực tiễn phong phú được tích lũy qua hoạt động kiểm toán để kiến nghị hoàn thiện cơ chế, chính sách. Đây được xem là đóng góp quan trọng nhằm tháo gỡ những vướng mắc, bất cập trong thực tiễn quản lý tài chính công, tài sản công và hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Đến thời điểm này, KTNN đã hoàn thành việc xây dựng Danh mục VBQPPL thuộc đối tượng, phạm vi tổng rà soát và Danh mục VBQPPL đề xuất sửa đổi, bổ sung, thay thế, tạm ngưng hiệu lực hoặc bãi bỏ một phần. Trong đó, Danh mục đã xác định rõ tên văn bản cần rà soát, căn cứ rà soát; đồng thời phân tích cụ thể các nội dung, quy định cần xử lý cũng như xác định rõ hình thức và lộ trình xử lý đối với từng văn bản.

KTNN đã ban hành loạt công văn tổng hợp kiến nghị về những vướng mắc pháp lý gửi tới gần 20 Bộ, ngành và địa phương như Bộ Tài chính, Bộ Y tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo; Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố: Khánh Hòa, Đà Nẵng, Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh...

“Đây là nguồn dữ liệu thực tiễn vô cùng giá trị, được tích lũy, đúc rút từ hoạt động kiểm toán. Vì vậy, những kiến nghị của KTNN sẽ góp phần làm phong phú thêm kết quả tổng rà soát chung của cả hệ thống, đồng thời góp phần hoàn thiện hệ thống VBQPPL, tháo gỡ khó khăn, điểm nghẽn về thể chế trong thời gian tới” - TS. Đặng Văn Hải, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế nhấn mạnh.

Cùng với đó, KTNN đã cử đầu mối tham gia các nhóm nghiên cứu, cho ý kiến đối với kết quả tổng rà soát hệ thống VBQPPL theo đề nghị của Bộ Tư pháp.

Theo kế hoạch, thời hạn nộp báo cáo sơ bộ trước ngày 10/7/2026 đang đến gần. Cuộc tổng rà soát hệ thống VBQPPL cũng đang bước vào giai đoạn có tính quyết định. Vì vậy, Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo đề nghị các Bộ, ngành, địa phương tập trung đẩy nhanh tiến độ thực hiện các nhiệm vụ theo kế hoạch; tăng cường lấy ý kiến người dân, doanh nghiệp, hiệp hội, đối tượng chịu tác động và đội ngũ cán bộ trực tiếp thi hành pháp luật.

Mục tiêu lớn nhất được Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo nhấn mạnh là bảo đảm chất lượng của từng báo cáo rà soát, bởi đây sẽ là nền tảng quan trọng để xây dựng một hệ thống pháp luật thực sự thống nhất, đồng bộ, khả thi và phục vụ hiệu quả cho sự phát triển của đất nước trong giai đoạn mới. Trong tiến trình đó, những kiến nghị được đúc rút từ thực tiễn kiểm toán của KTNN sẽ tiếp tục là nguồn thông tin quan trọng, góp phần tháo gỡ các “điểm nghẽn” về thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước./.