Bộ Tài chính thúc tiến độ xử lý nhà, đất dôi dư

(BKTO) - Bộ Tài chính ban hành Công văn số 14684/BTC-QLCS yêu cầu các bộ, ngành và địa phương đẩy nhanh việc sắp xếp, xử lý nhà, đất dôi dư sau tinh gọn bộ máy; mục tiêu hoàn thành khai thác trong năm 2026.

Chậm tiến độ xử lý tài sản công sau sắp xếp 

Theo Bộ Tài chính, thời gian qua, Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Bộ Tài chính đã sửa đổi, bổ sung, ban hành nhiều quy định về quản lý, sử dụng tài sản công, cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh việc xử lý nhà, đất dôi dư.

Việc triển khai đã góp phần bảo đảm cơ sở vật chất cho các cơ quan, tổ chức, đơn vị và chính quyền các cấp hoạt động theo mô hình mới, không làm gián đoạn giải quyết thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công. Các cơ sở nhà, đất dôi dư cũng từng bước được khai thác, xử lý, tạo nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội, góp phần thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, thất thoát tài sản.

Tuy nhiên, qua tổng hợp báo cáo và kết quả thanh tra chuyên đề của thanh tra Chính phủ, thanh tra các bộ, cơ quan ngang bộ và thanh tra địa phương cho thấy, tiến độ sắp xếp, xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư tại một số bộ, cơ quan trung ương, tỉnh, thành phố còn chậm.

Do đó, Bộ Tài chính đề nghị các cơ quan, địa phương tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Đảng, Nhà nước và Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; đồng thời khẩn trương rà soát, ban hành các văn bản thuộc thẩm quyền để cụ thể hóa quy định về quản lý, sử dụng tài sản công.

Mục tiêu là hoàn thành khai thác, xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư trong năm 2026 theo yêu cầu của Bộ Chính trị và Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Đẩy mạnh phân cấp và ưu tiên chuyển đổi phục vụ dân sinh

Một trong những nội dung được Bộ Tài chính nhấn mạnh là thực hiện đúng các quy định về phân cấp quản lý, sử dụng, xử lý tài sản công sau sắp xếp.

Đối với tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập, các quy định mới đã cụ thể hóa nguyên tắc tài sản do cấp nào quản lý thì do cấp đó quyết định, tổ chức quản lý, đồng thời đơn giản hóa thủ tục, đẩy mạnh phân cấp cho các bộ, cơ quan trung ương và địa phương.

Đối với tài sản kết cấu hạ tầng, hệ thống quy định hiện hành cũng đã xác định đối tượng được giao quản lý gắn với từng cấp quản lý, đồng thời quy định thẩm quyền giao quản lý, sử dụng, khai thác, xử lý theo hướng phân cấp, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính.

Bộ Tài chính đề nghị các bộ, cơ quan trung ương và địa phương căn cứ quy định pháp luật, các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn và khả năng thực hiện của đơn vị sau sắp xếp để quyết định hoặc phân cấp thẩm quyền quyết định việc quản lý, sử dụng, khai thác, sắp xếp, xử lý tài sản công, tài sản kết cấu hạ tầng, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả và phù hợp thực tiễn.

Cùng với đó, các cơ quan phải khẩn trương hoàn thành phê duyệt phương án xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư sau sắp xếp. Tài sản phải được phân loại rõ để tiếp tục sử dụng, chuyển đổi công năng, thu hồi, điều chuyển, chuyển giao hoặc xử lý theo hình thức khác theo quy định.

Bộ Tài chính yêu cầu việc sắp xếp, xử lý phải gắn với quản lý, sử dụng hiệu quả, thực chất; ưu tiên quỹ đất, cơ sở vật chất dôi dư cho y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao, sinh hoạt cộng đồng, an sinh xã hội, hành chính công và các thiết chế phục vụ trực tiếp Nhân dân, cũng như các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

Sau khi phương án được phê duyệt, các cơ quan, đơn vị phải khẩn trương tổ chức thực hiện, khắc phục tình trạng nhà, đất bỏ hoang, sử dụng kém hiệu quả hoặc không đúng quy định.

Hướng dẫn chi tiết đấu giá, chuyển đổi công năng và chốt số liệu báo cáo

Đối với các trường hợp phải đấu giá, chuyển đổi công năng, xác định giá trị tài sản, chuyển giao, Bộ Tài chính đã có hướng dẫn cụ thể tại phụ lục kèm theo công văn.

Theo đó, đấu giá tài sản công không phải là nhà, đất thực hiện theo pháp luật về đấu giá tài sản; đấu giá quyền sử dụng đất thực hiện theo pháp luật đất đai sau khi nhà, đất dôi dư được thu hồi, chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý.

Về chuyển đổi công năng, cơ quan có tài sản công quyết định theo thẩm quyền; trường hợp chuyển đổi công năng gắn với xử lý tài sản thì thực hiện theo thẩm quyền quyết định xử lý tài sản công.

Đáng chú ý, với nhà, đất dôi dư được chuyển sang mục đích công cộng như vườn hoa, sân chơi, công trình phục vụ cộng đồng hoặc làm cơ sở ươm tạo công nghệ, ươm tạo doanh nghiệp khoa học và công nghệ, khu làm việc chung hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, trung tâm đổi mới sáng tạo, trường hợp công trình hiện có không phù hợp với mục đích mới thì thực hiện theo cơ chế tại Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP.

Bộ Tài chính đồng thời yêu cầu tăng cường giám sát, thanh tra, kiểm tra việc quản lý, sử dụng tài sản công; thực hiện đầy đủ các kết luận, kiến nghị của cơ quan thanh tra, kiểm tra để khắc phục hạn chế, thiếu sót, vi phạm trong quản lý, sắp xếp, xử lý nhà, đất dôi dư.

Theo đó, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương cần tổ chức các đoàn công tác trực tiếp kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn, nhất là tại những đơn vị, địa bàn còn nhiều cơ sở nhà, đất chưa hoàn thành khai thác, xử lý.

Một nhiệm vụ có thời hạn cụ thể là rà soát, thống kê đầy đủ toàn bộ nhà, đất dôi dư sau sắp xếp và cập nhật chính xác, kịp thời tiến độ, kết quả xử lý trên Phần mềm theo dõi, tổng hợp nhà, đất dôi dư.

Phạm vi số liệu là các cơ sở nhà, đất do cơ quan, tổ chức, đơn vị quản lý, dôi dư, không còn nhu cầu sử dụng từ ngày 01/01/2025; không bao gồm nhà, đất của doanh nghiệp.

Theo công văn, Bộ Tài chính sẽ chốt số liệu vào 12h ngày 25/9/2026 để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Trường hợp số liệu trên Phần mềm có chênh lệch với số liệu về nhà, đất dôi dư do Thanh tra Chính phủ đã tổng hợp qua các cuộc thanh tra, các bộ, cơ quan trung ương và UBND tỉnh, thành phố phải có văn bản thông tin cụ thể về lý do chênh lệch, gửi Bộ Tài chính chậm nhất ngày 25/9/2026.

Theo Bộ Tài chính, mốc thời gian này được đặt trong tổng thể yêu cầu hoàn thành khai thác, xử lý nhà, đất dôi dư trong năm 2026, nhằm bảo đảm số liệu đầy đủ, chính xác và phục vụ công tác tổng hợp, báo cáo, tiếp tục đôn đốc xử lý tài sản./.