Cân nhắc kỹ việc tăng mức phạt tối đa với vi phạm hành chính

(BKTO) - Theo các đại biểu Quốc hội, việc nâng mức xử phạt vi phạm hành chính tối đa 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân và 3 tỷ đồng đối với tổ chức là mức tăng khá cao so với khả năng tài chính, khả năng chi trả của cá nhân, doanh nghiệp.

Không tăng đồng loạt mức phạt tối đa khi chưa đánh giá đầy đủ tác động

Tiếp tục chương trình Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ nhất, nhiệm kỳ khóa XVI sáng 29/9, các đại biểu đã thảo luận về nhóm dự án luật thuộc lĩnh vực hành chính, tư pháp, trong đó có Dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi).

Tại Hội nghị, các đại biểu Quốc hội tập trung góp ý hoàn thiện quy định về mức phạt, thời hiệu xử phạt, biện pháp cưỡng chế cũng như thẩm quyền áp dụng một số biện pháp xử lý hành chính…

Liên quan đến mức phạt tiền, đại biểu Mai Thị Phương Hoa (Đoàn Ninh Bình), Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho biết, Dự thảo Luật quy định mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính là 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân và 3 tỷ đồng đối với tổ chức. Như vậy, mức xử phạt tối đa tăng lên 1,5 lần so với Luật hiện hành.

Mức xử phạt tối đa của Dự thảo Luật cũng tăng cao hơn so với Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi). “Việc tăng mức tiền xử phạt là khá cao so với khả năng tài chính và khả năng chi trả của nhiều cá nhân, doanh nghiệp trong giai đoạn hiện nay” - đại biểu Mai Thị Phương Hoa nhận định.

Trong khi đó, Dự thảo Luật còn một loạt quy định về các biện pháp cưỡng chế như ngừng cung cấp điện, nước, internet; kê biên tài sản đối với cá nhân, tổ chức chây ỳ không chấp hành quyết định xử phạt...

Do đó, đại biểu đề nghị cần cân nhắc, đánh giá kỹ lưỡng về mức phạt tiền, bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật nhưng không ảnh hưởng quá nhiều đến đời sống và hoạt động kinh doanh của gia đình, doanh nghiệp.

"Tôi đề nghị trước mắt chỉ tăng mức tiền phạt đối với các vi phạm liên quan đến thông tin, vi phạm về sức khỏe cộng đồng, an toàn thực phẩm và môi trường, theo tinh thần chỉ đạo của Đảng" - đại biểu Mai Thị Phương Hoa đề xuất.

Cùng quan tâm đến vấn đề này, đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn Vĩnh Long) đề nghị chưa tăng đồng loạt mức phạt tối đa đối với cá nhân và tổ chức khi chưa có đánh giá tác động theo từng lĩnh vực, nhóm đối tượng. Mức phạt cần gắn với tính chất, mức độ vi phạm, hậu quả, lợi ích bất hợp pháp thu được và khả năng thi hành.

Đại biểu đề nghị ưu tiên các biện pháp khôi phục tình trạng ban đầu như tháo dỡ công trình sai phạm, khắc phục ô nhiễm, hoàn trả lợi ích bất hợp pháp; đồng thời xác định rõ trường hợp cần tước giấy phép hoặc đình chỉ hoạt động.

Đối với mức phạt tối đa theo từng lĩnh vực, đại biểu Thạch Phước Bình đề nghị giữ mức phạt theo quy định. Nếu phát sinh lĩnh vực mới, có thể giao Chính phủ đề xuất sau khi được Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng ý, đồng thời xác định rõ tiêu chí xác định và mức trần chế tài.

Thiết kế chặt chẽ điều kiện cưỡng chế

Cùng với việc nâng mức phạt tiền, Dự thảo Luật bổ sung nhiều biện pháp cưỡng chế như ngừng cung cấp điện, nước, internet; kê biên tài sản; phá dỡ công trình, khôi phục hiện trạng ban đầu; hạn chế quyền sử dụng đất và đình chỉ hoạt động... Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn TP. Hải Phòng) cho rằng, đây là những biện pháp có thể cần thiết nhưng phải được thiết kế thận trọng.

Dự thảo Luật cần quy định rõ trường hợp, điều kiện, phạm vi, thời hạn áp dụng từng biện pháp; người có thẩm quyền quyết định; trách nhiệm thông báo và quyền khôi phục quyền lợi khi áp dụng sai. Đặc biệt, cần có quy định bảo vệ người không vi phạm, bởi đây là yếu tố quan trọng để kiểm soát mức độ tác động của quyền cưỡng chế nhà nước đối với người dân và doanh nghiệp.

Đại biểu Thạch Phước Bình cũng đề nghị quy định chặt chẽ điều kiện áp dụng, thời hạn và trách nhiệm thông báo đối với các biện pháp cưỡng chế.

Việc tạm giữ tài sản chỉ nên thực hiện khi có căn cứ cụ thể cho thấy cần ngăn chặn hành vi tẩu tán, che giấu tài sản; quyết định phải nêu rõ căn cứ, thời hạn và được hủy bỏ khi không còn căn cứ.

Đại biểu Thạch Phước Bình

Về thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính, đại biểu Mai Thị Phương Hoa cho rằng, Dự thảo Luật quy định thời hiệu từ 1-3 năm và giao Chính phủ quy định chi tiết là chưa cụ thể, có thể gây khó khăn trong thực hiện.

Theo đại biểu, việc kéo dài thời hiệu xử phạt lên 3 năm có khả năng dẫn đến những trường hợp xử lý hình sự kéo dài, gây bất lợi cho người vi phạm hành chính. Chưa kể, đối với những trường hợp xử phạt vi phạm hành chính do cơ quan tiến hành tố tụng chuyển đến thì thời hiệu này còn kéo dài hơn 1 năm.

Vì vậy, đại biểu đề nghị cân nhắc kỹ những lĩnh vực dự kiến kéo dài thời hiệu hơn 3 năm; đồng thời nâng cao năng lực phát hiện vi phạm của các cơ quan chức năng với sự hỗ trợ của khoa học, công nghệ, qua đó bảo đảm xử lý kịp thời, nghiêm minh.

Đồng quan điểm, đại biểu Nguyễn Thị Sửu (Đoàn TP. Huế) đề nghị quy định rõ hơn tiêu chí và phạm vi của thời hiệu 3 năm. Theo đại biểu, Chính phủ quy định chi tiết nhưng không mở rộng vượt quá giới hạn mà Quốc hội đã quyết định. Đồng thời, cần phân biệt không chấp hành quyết định với cố tình cản trở quá trình xử lý. Chỉ khi có hành vi thực tế nhằm cản trở việc xử lý thì mới nên phát sinh hệ quả pháp lý làm kéo dài thời hiệu.