Không đánh đổi an toàn hệ thống để lấy tốc độ chuyển đổi số ngân hàng

(BKTO) - Chuyển đổi số phải đi đôi với an toàn, khai thác dữ liệu phải gắn với bảo vệ dữ liệu và ứng dụng AI phải đi cùng quản trị rủi ro. Đó là thông điệp xuyên suốt được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn nhấn mạnh tại Hội nghị Công nghệ thông tin ngành Ngân hàng ngày 13/7. Hội nghị cũng ghi nhận nhiều kết quả nổi bật trong chuyển đổi số, tạo nền tảng xây dựng hệ sinh thái ngân hàng số an toàn, thông minh và bền vững.

Hội nghị Công nghệ thông tin ngành Ngân hàng được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tổ chức với chủ đề "An toàn số, dữ liệu và AI: Kiến tạo ngân hàng số an toàn, thông minh và bền vững". Đây là diễn đàn để các đơn vị trong ngành trao đổi kinh nghiệm triển khai, nhận diện những nguy cơ, thách thức trong quá trình chuyển đổi số, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm bảo đảm an toàn, hiệu quả trên phạm vi toàn ngành.

Chuyển đổi số phải đi đôi với an toàn

Tại Hội nghị, Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn khẳng định, đối với ngành ngân hàng, an toàn số không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là điều kiện tiên quyết để phát triển, là nền tảng của niềm tin và là trách nhiệm quản trị của mỗi tổ chức.

Theo Thống đốc, tinh thần xuyên suốt của NHNN là chuyển đổi số phải đi cùng an toàn; khai thác dữ liệu phải gắn với bảo vệ dữ liệu; ứng dụng AI phải đi đôi với quản trị rủi ro; đổi mới sáng tạo phải đi cùng tuân thủ và trách nhiệm giải trình. "Chúng ta không đánh đổi an toàn hệ thống, an toàn dữ liệu và niềm tin của khách hàng để lấy tốc độ phát triển ngắn hạn" - Thống đốc nhấn mạnh.

Thống đốc yêu cầu lãnh đạo các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, trung gian thanh toán và tổ chức thông tin tín dụng trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm toàn diện về bảo đảm an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và duy trì hoạt động liên tục của các hệ thống số.

Đối với dữ liệu, Thống đốc yêu cầu các đơn vị coi đây là tài sản chiến lược và nền tảng của ngân hàng số. Dữ liệu phải được quản trị đầy đủ, chính xác, an toàn, được khai thác đúng mục đích, tuân thủ quy định của pháp luật và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của khách hàng. Cùng với đó, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cần lấy con người làm trung tâm, có cơ chế giám sát phù hợp nhằm bảo vệ quyền và lợi ích của khách hàng.

Về an ninh mạng, Thống đốc đề nghị các đơn vị chuyển mạnh từ tư duy phòng thủ bị động sang phòng thủ chủ động, phát hiện sớm, cảnh báo sớm, xử lý kịp thời và phục hồi nhanh khi xảy ra sự cố. An ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và phòng chống gian lận phải trở thành cấu phần bắt buộc trong chiến lược chuyển đổi số và quản trị rủi ro của mỗi tổ chức.

Thống đốc cũng cho biết NHNN sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và tiêu chuẩn nhằm thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển dữ liệu, ứng dụng AI, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát và cảnh báo để bảo đảm an toàn thông tin trong toàn ngành.

Củng cố niềm tin đối với dịch vụ ngân hàng số

Tại Hội nghị, NHNN công bố nhiều kết quả tích cực trong chuyển đổi số. Hiện 100% văn bản, hồ sơ công việc của NHNN (trừ văn bản mật theo quy định) được xử lý trên môi trường điện tử; 95 tổ chức tín dụng đã kết nối gửi, nhận văn bản điện tử với NHNN. Toàn bộ 43 thủ tục hành chính đủ điều kiện đã được cung cấp dưới hình thức dịch vụ công trực tuyến toàn trình, với mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đạt 100%.

Các tổ chức tín dụng cũng tiếp tục đầu tư mạnh cho hạ tầng số và công nghệ mới. Tỷ lệ giao dịch qua kênh số tại nhiều ngân hàng đã vượt 98%; giá trị thanh toán không dùng tiền mặt trong năm 2025 đạt quy mô gấp 28 lần GDP. Việt Nam hiện đã kết nối thanh toán xuyên biên giới bằng mã QR với Lào, Thái Lan, Campuchia, Hàn Quốc, Trung Quốc và Singapore, góp phần thúc đẩy hội nhập tài chính khu vực.

Trong triển khai Đề án 06, đến hết tháng 6/2026, toàn ngành đã đối chiếu sinh trắc học thành công gần 163 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 2,6 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức. Toàn bộ khách hàng phát sinh giao dịch số đã được đối chiếu sinh trắc học, đồng thời 100% đơn vị đã triển khai xác thực sinh trắc học đối với khách hàng cá nhân.

Đáng chú ý, Hệ thống SIMO đã thu thập thông tin từ 147 đơn vị, trong đó 15 đơn vị đã thử nghiệm khai thác dữ liệu. Hệ thống đã phát đi hơn 4,6 triệu lượt cảnh báo tới khách hàng; hơn 1,5 triệu lượt khách hàng đã dừng giao dịch sau khi nhận cảnh báo, qua đó ngăn chặn các giao dịch có tổng giá trị trên 5,2 nghìn tỷ đồng. Những kết quả này góp phần nâng cao hiệu quả phòng chống gian lận, lừa đảo, bảo vệ tài sản của khách hàng và củng cố niềm tin đối với dịch vụ ngân hàng số./.